مقایسه تاب آوری ورزشکاران حرفه ای و غیر حرفه ای

مقدمه و هدف: تاب آوری به عنوان ظرفیت روانشناختی برای سازگاری موفقیت آمیز با استرس ها، ناملایمات و فشارهای روانی، نقشی کلیدی در عملکرد ورزشی ایفا می کند. ورزشکاران حرفه ای به دلیل مواجهه مداوم با فشارهای رقابتی، شکست ها، آسیب ها و انتظارات عملکرد بالا، همواره در معرض چالش های متعددی قرار دارند که می تواند سطح تاب آوری آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. این مطالعه با هدف مقایسه سطوح تاب آوری و مولفه های آن بین ورزشکاران حرفه ای و غیر حرفه ای و بررسی عوامل مرتبط با آن انجام شد.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع مطالعات مقطعی مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل کلیه ورزشکاران حرفه ای و غیر حرفه ای رشته های انفرادی و تیمی در سطح باشگاه های استان بود. نمونه گیری به روش تصادفی طبقه ای انجام شد و ۲۰۰ ورزشکار شامل ۱۰۰ ورزشکار حرفه ای و ۱۰۰ ورزشکار غیر حرفه ای با دامنه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال انتخاب شدند. برای سنجش تاب آوری، نسخه ۲۵ سوالی مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون با طیف لیکرت پنج درجه ای به کار گرفته شد که دارای پنج عامل اصلی شامل شایستگی شخصی، اعتماد به غرایز، پذیرش مثبت تغییر، کنترل و تاثیرات معنوی است. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ ۰/۸۷ و روایی آن با تحلیل عاملی تاییدی مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از آزمون تی مستقل، تحلیل واریانس یک راهه و ضریب همبستگی پیرسون در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمره تاب آوری در ورزشکاران حرفه ای ۶۵/۴۲ با انحراف استاندارد ۱۲/۸۷ به طور معناداری بالاتر از ورزشکاران غیر حرفه ای با میانگین ۵۴/۱۸ و انحراف استاندارد ۱۴/۲۳ بود. بیشترین تفاوت در مولفه های شایستگی شخصی، استانداردهای بالا و پشتکار و همچنین مولفه کنترل مشاهده شد. ورزشکاران رشته های انفرادی تاب آوری بیشتری نسبت به رشته های تیمی نشان دادند و سابقه ورزشی و سن با تاب آوری رابطه مثبت و معناداری داشت. جنسیت تاثیر معناداری بر تاب آوری نداشت.بحث و نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان می دهد که ورزش حرفه ای با ایجاد مواجهه ساختاریافته و مستمر با عوامل استرس زا، فرصت های متعددی برای رشد و تقویت تاب آوری فراهم می آورد. محیط رقابتی ورزش حرفه ای با الزام به سازگاری مداوم با فشارها، شکست ها و تغییرات، به عنوان یک بستر آموزشی موثر عمل کرده و به ورزشکاران می آموزد که چگونه با ناملایمات مقابله کنند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، ورزشکاران حرفه ای ، ورزشکاران غیر حرفه ای ، مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون ، روانشناسی ورزش