چالش های ساختاری و نهادی در تعامل میان شهرداری ها و شوراهای اسلامی شهر

تعامل کارآمد میان مدیریت اجرایی شهری (شهرداری) و نهاد سیاست گذار و نظارتی محلی (شورای اسلامی شهر) از ارکان اصلی تحقق حکمرانی خوب شهری و مدیریت پایدار محلی است. با این حال، ساختار مدیریت شهری در ایران با چالش های نهادی و ساختاری متعددی در تنظیم این روابط مواجه است که فرآیند توسعه شهرها را با کندی و فرسایش روبرو می سازد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و تبیین چالش های ساختاری و نهادی در تعامل میان شهرداری ها و شوراهای اسلامی شهر در ایران انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش، از نظر هدف، توسعه ای-کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی (تحلیل محتوا و واکاوی تماتیک اسناد و مقررات) است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، واکاوی قوانین مدیریت شهری (به ویژه قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور) و اسناد بالادستی گردآوری شده اند. یافته های تحلیلی پژوهش نشان می دهند که تعامل میان این دو نهاد تحت تاثیر چهار کلان چالش اصلی شامل «ابهامات و موازی کاری های قانونی»، «عدم توازن قدرت و پیوندهای حزبی-جناحی»، «ضعف سیستم های نظارتی و تخصصی شوراها» و «تفرق ساختاری در مدیریت خدمات شهری» قرار دارد. نتایج حاکی از آن است که ماده ۷۱ قانون شوراها و اصلاحات بعدی آن، مرزهای دقیقی میان وظایف حمایتی، سیاست گذاری و دخالت های اجرایی ترسیم نکرده و این امر منجر به شکل گیری پدیده «قفل شدگی تصمیم گیری» یا «سیاست زدگی کالبدی» در مدیریت شهری شده است. در نهایت، راهکارهای عملیاتی و پیشنهادهای سیاستی جهت بازتعریف ساختاری روابط نهادی و ارتقای شفافیت عملکردی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، شورای اسلامی شهر ، شهرداری ، چالش های ساختاری- نهادی ، حکمرانی خوب شهری