اقدام پژوهی: چگونه توانستم با تمرینات ساده کششی و تقویتی، ناهنجاری شانه های افتاده دانش آموزان را کاهش دهم؟

دوران ابتدایی به عنوان حیاتی ترین بازه زمانی برای شکل گیری ساختار قامتی و ثبات اسکلتی کودکان شناخته می شود؛ دورانی که هرگونه بی توجهی به عادات حرکتی می تواند منجر به ناهنجاری های ماندگار در بزرگسالی شود. پژوهش حاضر با هدف مقابله با ناهنجاری شانه های افتاده در میان دانش آموزان مدرسه رسالت شهرستان فسا انجام شد. این عارضه که به دلیل فقر حرکتی، استفاده افراطی از گوشی های هوشمند، حمل کیف های سنگین و غیراستاندارد و نشستن های طولانی در وضعیت غلط بروز یافته بود، نه تنها ظاهر فیزیکی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار داده، بلکه منجر به کاهش ظرفیت تنفسی، خستگی زودرس و افت اعتمادبه نفس در آن ها شده بود. ضرورت این مداخله زمانی دوچندان شد که تراکم بالای جمعیت در کلاس های ۳۶ نفره، نظارت مستقیم بر سلامت قامتی را دشوار کرده و نیاز به یک پروتکل اصلاحی ساده و در عین حال اثربخش را بیش از پیش نمایان ساخت. در مرحله گردآوری شواهد اولیه، مشخص گردید که حدود ۱۰ تا ۱۲ دانش آموز در هر کلاس ۳۶ نفره با درجات مختلفی از افتادگی شانه و عدم تقارن در کمربند شانه ای مواجه هستند. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که ریشه اصلی مشکل در عدم تعادل عضلانی (کوتاهی عضلات سینه و ضعف عضلات بین دو کتف) و ارگونومی نامناسب تجهیزات آموزشی نهفته است. پژوهشگر با تکیه بر مبانی نظری و پیشینه های داخلی و خارجی، بسته ای مداخله ای طراحی کرد که بر دو اصل “کشش عضلات منقبض قدامی” و “تقویت عضلات ضعیف خلفی” استوار بود تا بتواند فرآیند اصلاح را در محیط واقعی کلاس مدیریت نماید. ارزیابی های نهایی (شواهد ۲) حکایت از موفقیت چشمگیر طرح داشت؛ به طوری که در ۸۰ درصد از دانش آموزان هدف، بهبود مشهود در وضعیت قرارگیری شانه ها و کاهش قوز پشتی مشاهده شد. علاوه بر اصلاح فیزیکی، گزارش های کلاسی نشان دهنده کاهش شکایات از دردهای مزمن شانه و گردن، افزایش سطح شادابی و بهبود تمرکز و اکسیژن رسانی در حین تدریس بود. مشارکت فعال والدین و حساسیت بیشتر آن ها به وضعیت بدنی فرزندان در منزل، از دیگر دستاوردهای مهم این پژوهش به شمار می رفت.