مدل سازی عوامل موثر بر توسعه مهارت های کارآفرینانه دانش آموزان هنرستانی با نقش میانجی مدیریت مدرسه

توسعه مهارت های کارآفرینانه در میان دانش آموزان هنرستانی به عنوان یکی از الزامات نظام های آموزشی مبتنی بر اقتصاد دانش بنیان، در سال های اخیر مورد توجه سیاست گذاران آموزشی قرار گرفته است. هنرستان ها به دلیل ماهیت مهارتی و پیوند نزدیک با بازار کار، بستر مناسبی برای پرورش نگرش کارآفرینانه، خلاقیت، نوآوری و توانایی حل مسئله در دانش آموزان محسوب می شوند. با این حال، تحقق این هدف نیازمند شناسایی و تبیین عوامل موثر بر توسعه مهارت های کارآفرینانه و همچنین بررسی نقش ساختارهای مدیریتی مدارس در تسهیل این فرآیند است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف مدل سازی عوامل موثر بر توسعه مهارت های کارآفرینانه دانش آموزان هنرستانی با تاکید بر نقش میانجی مدیریت مدرسه انجام شده است.روش پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان و مدیران هنرستان های فنی و حرفه ای و کاردانش تشکیل می دهند که از میان آنان نمونه ای به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد و محقق ساخته در حوزه مهارت های کارآفرینانه، عوامل آموزشی و محیطی و نیز شاخص های مدیریت مدرسه بود. روایی ابزارها از طریق نظر خبرگان و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزارهای آماری و روش مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند تا روابط میان متغیرهای پژوهش و میزان اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم آن ها مشخص شود.یافته های پژوهش نشان داد که عوامل آموزشی، محیط یادگیری، برنامه های مهارتی و تعامل با صنعت تاثیر معناداری بر توسعه مهارت های کارآفرینانه دانش آموزان هنرستانی دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که مدیریت مدرسه نقش میانجی معناداری در تقویت رابطه میان این عوامل و مهارت های کارآفرینانه ایفا می کند؛ به گونه ای که سبک مدیریت نوآورانه، حمایت از فعالیت های خلاقانه، فراهم سازی فرصت های یادگیری تجربی و ایجاد ارتباط موثر با محیط کسب وکار می تواند اثر عوامل آموزشی و محیطی را بر شکل گیری شایستگی های کارآفرینانه افزایش دهد. در واقع، مدیریت مدرسه با هدایت منابع آموزشی، طراحی برنامه های مهارت محور و ایجاد فرهنگ کارآفرینانه در محیط مدرسه، زمینه تبدیل آموزش های فنی به توانمندی های کارآفرینانه را فراهم می سازد.بر اساس نتایج پژوهش می توان نتیجه گرفت که توسعه مهارت های کارآفرینانه در هنرستان ها صرفا به برنامه های درسی محدود نمی شود، بلکه نیازمند مدیریت آموزشی کارآمد، حمایت نهادی و ایجاد اکوسیستم یادگیری کارآفرینانه در مدرسه است. بنابراین پیشنهاد می شود مدیران هنرستان ها با اتخاذ رویکردهای مدیریتی نوآورانه، تقویت همکاری با صنایع و کسب وکارهای محلی و حمایت از پروژه های عملی و کارآفرینانه دانش آموزان، زمینه پرورش نسل کارآفرین و توانمند برای ورود به بازار کار را فراهم کنند. این رویکرد می تواند به افزایش اثربخشی آموزش های فنی و حرفه ای و ارتقای نقش هنرستان ها در توسعه اقتصادی و اجتماعی کمک کند.