پرورش جرئت پرسشگری با اختصاص پنج دقیقه «سوال احمقانه به انتخاب شاگرد» در هر جلسه

سئله مورد مطالعه در پژوهش حاضر، کاهش چشمگیر جرئت پرسشگری دانش آموزان در کلاس های درس ایران است که به دلیل عواملی چون ترس از تمسخر، فقدان امنیت روانی، تجربه های منفی قبلی و جو خشک و ارزیابانه حاکم بر کلاس، بسیاری از دانش آموزان از طرح سوال های خود حتی در صورت وجود ابهام جدی، خودداری می کنند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی امکان پذیری و شناسایی مولفه های موثر در استفاده از روش «پنج دقیقه سوال احمقانه به انتخاب شاگرد» به عنوان راهبردی برای پرورش جرئت پرسشگری در دانش آموزان است. روش پژوهش، کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی متون علمی، مقالات پژوهشی و اسناد مرتبط با حوزه پرسشگری، جرئت ورزی آموزشی و مشارکت کلامی در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ بود. یافته ها نشان داد که عوامل موثر بر روحیه پرسشگری شامل نوع روش تدریس معلم، حس اعتماد به نفس، پرورش تفکر انتقادی و جو حاکم بر کلاس درس هستند و موانع اصلی پرسشگری در سه سطح دانش آموزی (اعتماد به نفس پایین، ترس از اشتباه)، معلمی (شیوه بازخورد، مدیریت کلاس) و ساختاری (جو ارزیابانه، کمبود زمان) قابل دسته بندی هستند. روش «سوال احمقانه» با ایجاد فضایی امن و غیرارزیابانه، حذف ترس از قضاوت، عادی سازی خطا و تقویت خودکارآمدی پرسشگری، می تواند به طور معناداری جرئت پرسشگری دانش آموزان را افزایش دهد. نتایج نشان می دهد که اختصاص پنج دقیقه از هر جلسه به این فعالیت، ضمن کاهش اضطراب کلامی، به شکل گیری فرهنگ پرسشگری، تقویت تفکر انتقادی و بهبود کیفیت یادگیری منجر می شود.واژگان کلیدی: جرئت پرسشگری، مشارکت کلامی، سوال احمقانه، امنیت روانی کلاس، تفکر انتقادی