چالش ها و راهکارهای توسعه حمل ونقل ترکیبی چندوجهی در جابه جایی بار و مسافر

حمل ونقل ترکیبی یا چندوجهی یکی از رویکردهای نوین و کارآمد در مدیریت جابه جایی بار و مسافر است که با استفاده هماهنگ از چند شیوه حمل ونقل مانند جاده ای، ریلی، دریایی، هوایی، مترو، اتوبوس، دوچرخه و پیاده روی، تلاش می کند کارایی، پایداری، ایمنی و دسترسی پذیری نظام حمل ونقل را افزایش دهد. رشد شهرنشینی، افزایش تقاضای سفر، گسترش تجارت داخلی و بین المللی، محدودیت ظرفیت شبکه های جاده ای، آلودگی هوا، مصرف بالای انرژی و افزایش هزینه های حمل ونقل، ضرورت توجه به الگوهای ترکیبی در حمل ونقل بار و مسافر را بیش از گذشته آشکار کرده است. در این میان، توسعه حمل ونقل چندوجهی نه تنها یک موضوع فنی و زیرساختی، بلکه مسئله ای مدیریتی، اقتصادی، نهادی، زیست محیطی و اجتماعی است. هدف این مقاله، بررسی چالش ها و راهکارهای توسعه حمل ونقل ترکیبی در جابه جایی بار و مسافر با رویکرد کتابخانه ای است. بر اساس یافته های منابع علمی و گزارش های بین المللی، مهم ترین چالش های توسعه حمل ونقل ترکیبی شامل ضعف یکپارچگی نهادی، کمبود زیرساخت های اتصال دهنده، ناکارآمدی پایانه های تبادلی، ضعف سامانه های اطلاعاتی، نبود تعرفه گذاری و بلیت یکپارچه، سلطه حمل ونقل جاده ای، کمبود سرمایه گذاری، ناهماهنگی قوانین، ضعف فرهنگ استفاده از حمل ونقل عمومی و مشکلات لجستیکی در زنجیره تامین است. در مقابل، راهکارهایی مانند توسعه پایانه های چندوجهی، تقویت حمل ونقل ریلی، ایجاد نظام مدیریت یکپارچه حمل ونقل، بهره گیری از فناوری های هوشمند، اصلاح نظام تعرفه گذاری، توسعه لجستیک شهری، سرمایه گذاری مشارکتی، تدوین سیاست های حمایتی و ارتقای فرهنگ حمل ونقل پایدار می تواند زمینه تحقق حمل ونقل ترکیبی کارآمد را فراهم کند. نتیجه مقاله نشان می دهد که توسعه حمل ونقل چندوجهی زمانی موفق خواهد بود که نگاه بخشی و جزیره ای جای خود را به برنامه ریزی شبکه ای، داده محور و پایدار بدهد.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل ترکیبی ، حمل ونقل چندوجهی ، جابه جایی بار ، جابه جایی مسافر ، لجستیک ، حمل ونقل پایدار ، پایانه چندوجهی.