مشروعیت سنجی تحریم های انرژی در مخاصمات مسلحانه و آثار آن بر قراردادهای بین المللی نفت و گاز: مطالعه موردی ایران

اعمال تحریم های اقتصادی بر صنعت نفت و گاز در بستر مخاصمات مسلحانه، یکی از پیچیده ترین چالش های حقوقی در حوزه حقوق بین الملل انرژی و حقوق بین الملل عمومی است. این پژوهش با هدف واکاوی مشروعیت این تحریم ها و تحلیل آثار حقوقی آن ها بر قراردادهای بین المللی نفت و گاز با تاکید بر وضعیت جمهوری اسلامی ایران تدوین شده است. پرسش اصلی تحقیق بر این محور استوار است که تحریم های وضع شده در شرایط مخاصمه، تا چه میزان با قواعد آمره حقوق بین الملل انرژی و منشور ملل متحد همخوانی داشته و چه پیامدهایی بر تعهدات قراردادی میان دولت های میزبان و شرکت های بین المللی نفتی بر جای می گذارند. روش تحقیق در این نوشتار، توصیفی-تحلیلی بوده و با رویکردی انتقادی به بررسی اسناد بین المللی و رویه های داوری می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه تحریم ها غالبا با استناد به ضرورت های امنیتی وضع می شوند، اما در بسیاری از موارد با اصول بنیادین حقوق انرژی از جمله حق حاکمیت دائمی بر منابع طبیعی و امنیت عرضه در تضاد هستند. در بعد قراردادی، این تحریم ها منجر به فعال سازی نهادهایی چون قوه قهریه و عسر و حرج شده و توازن اقتصادی قراردادهای بلندمدت را مختل می کنند. نتیجه گیری تحقیق بر این امر تاکید دارد که برای صیانت از پایداری پروژه های انرژی، بازنگری در شرط های مذاکره مجدد و ایجاد مکانیسم های جبرانی در پرتو اصول عدالت قراردادی ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

حقوق انرژی ، تحریم های نفت و گاز ، مشروعیت حقوقی ، قراردادهای بین المللی نفت و گاز