بررسی رابطه عدالت آموزشی در کلاس درس با احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه

احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه یکی از مهم ترین عوامل موثر بر مشارکت تحصیلی، انگیزش یادگیری و کاهش رفتارهای پرخطر در محیط های آموزشی به شمار می آید. در سال های اخیر، مفهوم عدالت آموزشی در کلاس درس به عنوان یکی از مولفه های کلیدی در شکل گیری تجربه های مثبت آموزشی و تقویت پیوند عاطفی دانش آموزان با مدرسه مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. عدالت آموزشی به معنای فراهم آوردن فرصت های برابر برای یادگیری، برخورد منصفانه معلمان با دانش آموزان و توزیع عادلانه توجه، منابع و فرصت های مشارکت در کلاس درس است. هدف از این پژوهش بررسی رابطه عدالت آموزشی در کلاس درس با احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه است.این پژوهش با رویکرد کمی و به شیوه توصیفی همبستگی انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه بوده که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد عدالت آموزشی در کلاس درس و احساس تعلق به مدرسه بود. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی و آزمون های آمار استنباطی مانند ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد.یافته های پژوهش نشان داد که بین عدالت آموزشی در کلاس درس و احساس تعلق دانش آموزان به مدرسه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، هرچه دانش آموزان ادراک بیشتری از عدالت در رفتار معلم، شیوه ارزشیابی، فرصت های مشارکت و توزیع توجه در کلاس داشته باشند، احساس تعلق آنان به مدرسه افزایش می یابد. همچنین نتایج نشان داد که ابعاد مختلف عدالت آموزشی، از جمله عدالت در تعاملات کلاسی، عدالت در ارزشیابی تحصیلی و عدالت در فرصت های یادگیری، نقش قابل توجهی در پیش بینی احساس تعلق دانش آموزان دارند.بر اساس نتایج این پژوهش می توان نتیجه گرفت که تقویت عدالت آموزشی در محیط کلاس درس می تواند به عنوان راهبردی موثر برای افزایش پیوند عاطفی دانش آموزان با مدرسه، بهبود جو روانی اجتماعی کلاس و ارتقای کیفیت تجربه های یادگیری مورد توجه مدیران و معلمان قرار گیرد. بنابراین توصیه می شود در برنامه های تربیت معلم و سیاست های آموزشی، بر ایجاد محیط های یادگیری عادلانه، تعاملات منصفانه و فرصت های برابر برای مشارکت همه دانش آموزان تاکید بیشتری شود.