بررسی رابطه میان جو یادگیری کلاس، حمایت عاطفی معلم و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

کیفیت محیط های یادگیری در کلاس درس یکی از عوامل کلیدی در ارتقای مشارکت تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت به نقش مولفه های روان شناختی و اجتماعی کلاس درس، به ویژه جو یادگیری و حمایت عاطفی معلم، در تقویت انگیزش و مشارکت فعال دانش آموزان افزایش یافته است. هدف پژوهش حاضر بررسی مدل رابطه میان جو یادگیری کلاس، حمایت عاطفی معلم و مشارکت تحصیلی دانش آموزان است. این پژوهش با رویکرد کمی و به روش توصیفی–همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه بود که از میان آن ها نمونه ای با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد جو یادگیری کلاس، حمایت عاطفی معلم و مشارکت تحصیلی دانش آموزان بود که روایی محتوایی آن ها توسط متخصصان حوزه علوم تربیتی تایید و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد.یافته های پژوهش نشان داد که جو یادگیری مثبت در کلاس به طور معناداری با افزایش سطح مشارکت تحصیلی دانش آموزان ارتباط دارد. همچنین نتایج بیانگر آن بود که حمایت عاطفی معلم نقش میانجی مهمی در رابطه میان جو یادگیری کلاس و مشارکت تحصیلی ایفا می کند. به عبارت دیگر، در کلاس هایی که معلمان روابط گرم، حمایتی و مبتنی بر احترام متقابل با دانش آموزان برقرار می کنند، احساس امنیت روانی و تعلق تحصیلی در دانش آموزان تقویت شده و این امر به افزایش مشارکت رفتاری، شناختی و عاطفی آنان در فرایند یادگیری منجر می شود. تحلیل مدل ساختاری نیز نشان داد که ترکیب جو یادگیری مطلوب و سطح بالای حمایت عاطفی معلم می تواند بخش قابل توجهی از واریانس مشارکت تحصیلی دانش آموزان را تبیین کند.بر اساس نتایج این پژوهش می توان نتیجه گرفت که ایجاد محیط یادگیری مثبت و تقویت مهارت های عاطفی و ارتباطی معلمان از جمله راهبردهای موثر در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان است. بنابراین پیشنهاد می شود در برنامه های توانمندسازی معلمان، آموزش مهارت های حمایت عاطفی، مدیریت کلاس مبتنی بر تعامل سازنده و ایجاد جو یادگیری مشارکتی مورد توجه قرار گیرد تا زمینه ارتقای کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان فراهم شود.