بررسی تاثیر طراحی تکالیف چالش برانگیز بر پرورش تفکر واگرا و خلاقیت تحصیلی در درس ادبیات فارسی

پرورش تفکر واگرا و خلاقیت تحصیلی از اهداف مهم نظام های آموزشی معاصر است و درس ادبیات فارسی به دلیل ماهیت تفسیری، تخیلی و زبانی خود ظرفیت بالایی برای تقویت این مهارت ها دارد. با این حال، شیوه های سنتی آموزش و تکالیف تکراری اغلب فرصت بروز خلاقیت و تفکر چندبعدی را برای دانش آموزان محدود می کند. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر طراحی تکالیف چالش برانگیز بر پرورش تفکر واگرا و خلاقیت تحصیلی در درس ادبیات فارسی است. در این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی، مفهوم تکالیف چالش برانگیز در فرایند یاددهی یادگیری ادبیات فارسی بررسی و نقش آن در تحریک ذهن خلاق، گسترش دامنه تخیل و افزایش توانایی تولید ایده های متنوع در میان دانش آموزان تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که تکالیفی مانند بازآفرینی متون ادبی، نگارش خلاق، تحلیل چندبرداشتی از شعر و داستان، و طراحی فعالیت های مسئله محور می توانند به شکل معناداری توانایی تفکر واگرا، اصالت فکری و انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان را تقویت کنند. همچنین، این نوع تکالیف موجب افزایش مشارکت فعال، انگیزش درونی و علاقه مندی به یادگیری ادبیات فارسی می شود. یافته ها نشان می دهد که طراحی هدفمند تکالیف چالش برانگیز می تواند محیط یادگیری پویاتری ایجاد کرده و زمینه رشد خلاقیت تحصیلی را در کلاس های ادبیات فارسی فراهم سازد. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان ادبیات فارسی در طراحی تکالیف آموزشی از فعالیت های خلاقانه، باز و اکتشافی بهره گیرند تا علاوه بر ارتقای مهارت های زبانی و ادبی، زمینه توسعه تفکر واگرا در دانش آموزان نیز تقویت شود.