واکاوی تطبیقی نقش تسهیلگری معلم در نظام های آموزشی دانش آموز-محور و معلم-محور

نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری، یکی از محوری ترین مفاهیم در تحول نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود. گذار از رویکردهای سنتی معلم محور به سمت الگوهای دانش آموزمحور، بازتعریف بنیادین وظایف و مسئولیت های حرفه ای معلمان را ضروری ساخته است. این مقاله با رویکرد مروری و تطبیقی به واکاوی نقش تسهیل گری معلم در دو نظام آموزشی معلم محور و دانش آموزمحور می پردازد. بررسی مبانی نظری نشان می دهد که در نظام معلم محور، تسهیل گری مفهومی حاشیه ای و محدود به انتقال موثر دانش است، در حالی که در نظام دانش آموزمحور، تسهیل گری به عنوان هسته مرکزی عمل حرفه ای معلم تلقی می شود. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که نقش تسهیل گر در نظام های دانش آموزمحور شامل ابعاد متنوعی چون طراحی تجارب یادگیری، ایجاد محیط های غنی و حمایتگر، پاسخگویی به نیازهای فردی، مدیریت پویای کلاس و توانمندسازی یادگیرندگان برای خودراهبری می شود. در مقابل، در نظام های معلم محور، تسهیل گری عمدتا به معنای ساده سازی محتوا و رفع ابهامات فوری دانش آموزان است. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که چالش های اساسی در ایفای نقش تسهیل گرانه در هر دو نظام وجود دارد، اما ماهیت این چالش ها در دو رویکرد تفاوت بنیادین دارد. این مقاله با ارائه مدلی مفهومی از مولفه های کلیدی نقش تسهیل گری، دلالت های عملی برای برنامه های توانمندسازی معلمان و اصلاح نظام های آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تسهیل گری معلم ، نظام آموزشی دانش آموزمحور ، نظام آموزشی معلم محور ، یادگیری فعال ، دانش آموز