بررسی تاثیر تعاملات اجتماعی مدرسه بر پرورش توانمندی های خلاق دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع تاثیر تعاملات اجتماعی مدرسه بر پرورش توانمندی های خلاق دانش آموزان به رشته تحریر درآمده است. تحولات بنیادین در نظام های آموزشی معاصر، ضرورت گذر از الگوهای سنتی و حافظه محور به سمت رویکردهای نوین و خلاقیت محور را بیش از پیش نمایان ساخته است. مدرسه به عنوان یک نهاد اجتماعی پویا، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به ظرفیت های شناختی، عاطفی و مهارتی نسل جوان ایفا می کند. در این میان، جو سازمانی و اتمسفر اجتماعی حاکم بر محیط آموزشی به همراه کیفیت تعاملات میان ارکان مختلف مدرسه اعم از معلمان، مدیران و همسالان، بسترساز اصلی بیداری یا سرکوب استعدادهای خلاقانه به شمار می رود. خلاقیت به عنوان یک سازه چندبعدی، صرفا یک ویژگی ذاتی نیست، بلکه مهارتی اکتسابی و قابل پرورش است که در بسترهای تعاملی غنی، ساختاریافته و حمایت گرایانه متبلور می شود. این مقاله با اتخاذ روش مروری و با تکیه بر تحلیل اسناد پژوهشی و نظریه های روان شناختی و تربیتی، مکانیسم های اثرگذاری روابط اجتماعی در کلاس درس و کلان سیستم مدرسه را بر ارتقای تفکر واگرا، انعطاف پذیری ذهنی و حل مسئله خلاق تبیین می نماید. یافته های حاصل از بررسی ادبیات پژوهش نشان می دهد که وجود یک جو اجتماعی مثبت، توام با اعتماد متقابل، سبک های رهبری تحول آفرین و مشارکت جو، و رفتارهای حمایتی از سوی معلمان، به شکل معناداری اضطراب تحصیلی را کاهش داده و اشتیاق به یادگیری و خودکارامدی خلاق را در دانش آموزان تقویت می کند. در مقابل، محیط های استبدادی، رقابت های فرساینده و فقدان ارتباطات موثر میان فردی، زمینه ساز افول رفتارهای نوآورانه می شوند. در نهایت، بر اساس تحلیل های صورت گرفته، راهکارهای کاربردی جهت بازطراحی ساختارهای تعاملی مدارس در راستای تقویت مهارت های غیرشناختی و نوآوری های فردی ارائه شده است که می تواند برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران و معلمان راه گشا باشد.

کلیدواژه ها:

تعاملات اجتماعی ، جو سازمانی مدرسه ، خلاقیت دانش آموزان ، محیط آموزشی ، یادگیری خلاق.