طراحی الگوی پایش و کنترل دسترسی کارکنان و پیمانکاران به مناطق حساس شهرداری (مدل عملیاتی حراست)

امنیت فیزیکی و اطلاعاتی در سازمان های بزرگ و مردم نهاد نظیر شهرداری ها، یکی از ارکان اصلی سلامت اداری و تداوم خدمات عمومی به شمار می رود. با این حال، مشاهدات میدانی و بررسی های انجام شده در ده ها شهرداری متوسط و بزرگ کشور نشان می دهد که در بیش از هفتاد درصد موارد، فرآیند پایش و کنترل دسترسی به مناطق حساس، به صورت غیرسیستماتیک، سلیقه ای و بدون پشتوانه آیین نامه ای مدون انجام می شود. این الگوی نامطلوب، زمینه را برای ورود افراد غیرمجاز، تخریب اموال، نفوذ اطلاعاتی، جابجایی اسناد طبقه بندی شده و حتی وقوع جرایم سازمان یافته در بستر فیزیکی شهرداری فراهم می آورد. در این مقاله، با بهره گیری از تجارب زیسته در واحدهای حراست شهرداری های تهران، مشهد، اصفهان و کرج و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوای چهل و هفت سند بالادستی از جمله آیین نامه طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی مصوب ۱۳۵۴ هیئت وزیران، استانداردهای بین المللی سری ISO/IEC ۲۷۰۰۱ و دستورالعمل های مصوب سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور، یک الگوی شش گانه عملیاتی برای پایش و کنترل دسترسی طراحی شده است. این الگو در گام اول به شناسایی و دسته بندی مناطق حساس در سه سطح بحرانی، پرخطر و عادی می پردازد و در گام دوم، سطوح دسترسی هر یک از گروه های چهارگانه افراد یعنی کارکنان مجاز، پیمانکاران موقت، بازدیدکنندگان و نیروهای خدماتی را تعیین می نماید. گام سوم به طراحی ابزارهای کنترل دسترسی متناسب با توان مالی و زیرساختی شهرداری های کشور شامل کارت های شناسایی، صندوق های رمز، دفتر ثبت فیزیکی و در صورت امکان قفل های الکترونیک ساده اختصاص دارد. گام چهارم، رویه های صدور و ابطال کارت های دسترسی را در چهارچوب تغییرات پرسنلی، انتصابات جدید، اتمام قراردادها و جابجایی های سازمانی تدوین می کند. گام پنجم بر بازرسی های تصادفی و بدون اطلاع قبلی از مناطق حساس به عنوان یکی از قوی ترین ابزارهای نظارتی پیشگیرانه تاکید دارد و گام ششم الگوی تهیه گزارش ماهانه از تخلفات دسترسی را مشخص می نماید.

کلیدواژه ها:

کنترل دسترسی فیزیکی ، مناطق حساس شهرداری ، حراست سازمانی ، پایش امنیتی