نقش ظرفیت های داستانی قصص انبیا در جبران خلا روایی آموزش الهیات

آموزش الهیات در نظام آموزشی کشور با چالش روایی جدی مواجه است و رویکردهای سنتی غالبا مبتنی بر انتقال محتوای انتزاعی و آموزه های خشک کلامی و فقهی، نتوانسته است ارتباط عاطفی و معناداری را میان مخاطب و معارف دینی برقرار سازد. این شکاف روایی که به صورت کاهش انگیزه، رویگردانی از تعالیم دینی و احساس بیگانگی با مفاهیم الهیاتی بروز یافته، امروزه به یکی از دغدغه های اصلی نظام تعلیم و تربیت تبدیل شده است. در این میان، ظرفیت های داستانی قصص انبیاء در قرآن کریم که سرشار از عناصر روایی پویا، شخصیت پردازی های عمیق، تعلیق های جذاب و موقعیت های اخلاقی چندلایه است، می تواند به عنوان منبعی غنی و کارآمد برای جبران این خلا روایی مورد بهره برداری قرار گیرد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش تحلیل اسنادی به بررسی ابعاد و کارکردهای داستانی قصص انبیاء در جبران خلا روایی آموزش الهیات پرداخته است. یافته ها حاکی از آن است که قصص انبیاء به دلیل برخورداری از مولفه هایی چون کهن الگویی شخصیت ها، ساختار سفر قهرمانی، کشمکش های معنوی و رویارویی با بحران های وجودی، ظرفیت بالایی برای بازنمایی مفاهیم انتزاعی الهیاتی در قالب روایت های ملموس و عینی دارند. همچنین، استفاده از این ظرفیت ها می تواند به افزایش همذات پنداری مخاطب با شخصیت های دینی، تقویت درک موقعیتی از آموزه های الهیاتی، ایجاد انگیزه برای جستجوی معنا و در نهایت، شکل گیری هویت دینی پویا و مبتنی بر تجربه زیسته کمک نماید. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت بازنگری در رویکردهای رایج آموزش الهیات و حرکت به سوی طراحی برنامه های درسی داستان محور با بهره گیری از ظرفیت های روایی قصص انبیاء تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

قصص انبیاء ، خلا روایی ، آموزش الهیات ، رویکرد روایی ، تربیت دینی