مقایسه ی سیستم های بازداری رفتاری و فعال سازی رفتاری در کودکان پیش دبستانی با و بدون سابقه ی حضور در محیط ساختاریافته ی آموزشی

پژوهش حاضر با هدف مقایسه ی سیستم بازداری رفتاری و سیستم فعال سازی رفتاری در کودکان پیش دبستانی با و بدون سابقه ی حضور در مرکز آموزشی انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع علی-مقایسه ای بود و جامعه ی آماری شامل تمامی کودکان ۵ تا ۷ ساله ی بدو ورود به دبستان در منطقه ی ۲ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. نمونه ی پژوهش شامل ۶۰ کودک (۳۰ نفر با سابقه و ۳۰ نفر بدون سابقه ی حضور در مرکز آموزشی) بود که به روش نمونه گیری هدفمند از نوع در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش، مقیاس فعال سازی-بازداری رفتاری (فرم کوتاه؛ فرانکن، موریس و راسین، ۲۰۰۵) بود که توسط والدین کودکان تکمیل گردید. داده ها با استفاده از آزمون تی مستقل و با نرم افزار SPSS نسخه ی ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین دو گروه در هر دو متغیر تفاوت معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که کودکان دارای سابقه ی حضور در مرکز آموزشی، نمرات کمتری در سیستم بازداری رفتاری و نمرات بیشتری در سیستم فعال سازی رفتاری نسبت به گروه بدون سابقه کسب کردند. اندازه ی اثر برای سیستم بازداری رفتاری در سطح بزرگ و برای سیستم فعال سازی رفتاری در سطح متوسط به دست آمد. نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که محیط ساختاریافته ی آموزشی با کاهش حساسیت به تهدید و افزایش حساسیت به پاداش، نیمرخ مغزی-رفتاری کودکان را در جهت جسارت ورزی و روی آوری به موقعیت های جدید تعدیل می کند. این یافته ها ضرورت توجه به کیفیت و ساختار دوره ی پیش دبستانی را به عنوان بستری برای تحول بنیادین انگیزشی و عاطفی کودکان آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

سیستم بازداری رفتاری ، سیستم فعال سازی رفتاری ، کودکان پیش دبستانی