فهم پدیدارشناسانه معلمان از کاربست برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله در کلاس های چندپایه با تاکید بر ارزشیابی کیفی توصیفی

پژوهش حاضر با هدف فهم پدیدارشناسانه تجارب معلمان از کاربست برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله در کلاس های چندپایه با تاکید بر ارزشیابی کیفی توصیفی انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. میدان پژوهش را معلمان مدارس دولتی دوره ابتدایی شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آنان ۱۸ نفر با روش نمونه گیری هدفمند و ملاک محور انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با فرآیند تحلیل مضمون و کدگذاری چندمرحله ای تحلیل شدند. برای تامین اعتبار یافته ها از راهبردهای بازبینی مشارکت کنندگان، مرور همتایان و بررسی مداوم داده ها استفاده شد. یافته های پژوهش در ۹ مضمون اصلی سازمان یافت: بازتعریف نقش معلم، یادگیری مسئله محور، خلاقیت آموزشی، یادگیری اجتماعی و همیاری، ارزشیابی هدایتگر، عدالت آموزشی، چالش های اجرایی، رشد مهارت های تفکر و پیامدهای حرفه ای و برنامه درسی. نتایج نشان داد که معلمان، برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله را رویکردی پویا، تربیت محور و متناسب با واقعیت کلاس های چندپایه می دانند که می تواند یادگیری را از سطح انتقال محتوا به سطح مشارکت فعال، فهم عمیق، همکاری، تفکر انتقادی و خلاقیت ارتقا دهد. همچنین ارزشیابی کیفی توصیفی در تجربه معلمان نه صرفا ابزار سنجش، بلکه سازوکاری برای هدایت یادگیری، مشاهده رشد تدریجی، توجه به تفاوت های فردی و تقویت عدالت آموزشی بود. هرچند محدودیت زمان، تراکم محتوا و کمبود امکانات از چالش های اجرایی مطرح شد، اما معلمان با طراحی فعالیت های چندسطحی، استفاده از منابع محلی و مدیریت انعطاف پذیر کلاس، این موانع را به فرصت های تربیتی تبدیل کرده بودند. در مجموع، نتایج این پژوهش بیانگر آن است که پیوند برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله با ارزشیابی کیفی توصیفی می تواند الگویی نوآورانه، انسانی و اثربخش برای ارتقای کیفیت یادگیری در کلاس های چندپایه و تقویت توسعه حرفه ای معلمان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش ابتدایی ، ارزشیابی کیفی توصیفی ، برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله ، پدیدارشناسی ، کلاس های چندپایه.