فهم پدیدارشناسانه معلمان ابتدایی از تلفیق سوادهای رسانه ای، سلامت و محیط زیستی در فرآیند یاددهی یادگیری

پژوهش حاضر با هدف فهم پدیدارشناسانه تجربه زیسته معلمان ابتدایی از تلفیق سوادهای رسانه ای، سلامت و محیط زیستی در فرآیند یاددهی یادگیری انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی اجرا گردید. میدان پژوهش، مدارس ابتدایی شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود و مشارکت کنندگان شامل ۲۶ نفر از معلمان ابتدایی بودند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با بهره گیری از تحلیل مضمون و کدگذاری چندمرحله ای تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که معلمان، تلفیق سوادهای رسانه ای، سلامت و محیط زیستی را نه به عنوان افزودن محتوایی جداگانه به برنامه درسی، بلکه به مثابه بازآفرینی تجربه یادگیری و پیوند دادن آموزش با زیست جهان کودک درک می کنند. بر اساس تجربه مشارکت کنندگان، این تلفیق در قالب ۹ مضمون اصلی تبیین شد: بازتعریف سوادهای نوپدید به عنوان شایستگی های زندگی، نقش معلم در طراحی یادگیری تلفیقی، پیوند آموزش با تجربه های واقعی کودک، پرورش تفکر انتقادی و منبع شناسی، تقویت خودمراقبتی و سبک زندگی سالم، شکل گیری حساسیت محیط زیستی، بهره گیری از راهبردهای خلاقانه آموزشی، چالش های اجرایی و راه حل های حرفه ای، و پیامدهای تربیتی معطوف به یادگیری معنادار. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق این سه سواد می تواند زمینه ساز تربیت دانش آموزانی آگاه، سالم، مسئول، نقاد و آینده نگر باشد. همچنین یافته ها نشان داد که معلمان ابتدایی، با وجود محدودیت هایی مانند تراکم محتوا، کمبود منابع و ضعف آموزش های تخصصی، ظرفیت بالایی برای طراحی موقعیت های یادگیری خلاقانه، زندگی محور و تربیتی دارند. بر این اساس، توجه نظام مند به سوادهای رسانه ای، سلامت و محیط زیستی در برنامه درسی ابتدایی می تواند کیفیت یاددهی یادگیری را ارتقا دهد و مدرسه را به فضایی برای پرورش شهروندانی مسئول در جهان پیچیده معاصر تبدیل کند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی تلفیقی ، پدیدارشناسی ، سواد رسانه ای ، سواد سلامت ، سواد محیط زیستی ، معلمان ابتدایی.