بازخوانی مفاهیم شکوفایی در مدل PERMA سلیگمن از منظر حکمت عملی در گلستان سعدی

مفهوم شکوفایی انسانی در دهه های اخیر به یکی از مهم ترین موضوعات پژوهشی در حوزه روان شناسی مثبت نگر تبدیل شده است. در این میان، مدل PERMA سلیگمن با تاکید بر پنج مولفه هیجان مثبت، درگیری و اشتیاق، روابط مثبت، معنا و دستاورد، چارچوبی جامع برای تبیین بهزیستی و شکوفایی انسان ارائه می کند. با وجود نوآوری این مدل، بسیاری از مفاهیم بنیادین آن در سنت های فکری و اخلاقی پیشین نیز قابل ردیابی است. از جمله این سنت ها، حکمت عملی در ادبیات فارسی و به ویژه آثار سعدی شیرازی جایگاه برجسته ای دارد. گلستان سعدی افزون بر ارزش ادبی، اثری اخلاقی و تربیتی است که در آن اصولی همچون اعتدال، نیک زیستی، مسئولیت پذیری، روابط انسانی و معناجویی به شیوه ای عمیق و کاربردی بیان شده است. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفاهیم شکوفایی در مدل PERMA از منظر حکمت عملی در گلستان سعدی انجام شده است. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای قیاسی است. یافته ها نشان می دهد که میان مولفه های مدل PERMA و آموزه های حکمت عملی در گلستان سعدی همپوشانی قابل توجهی وجود دارد؛ به گونه ای که هیجان مثبت با رضایت و قناعت، درگیری با تلاش آگاهانه، روابط مثبت با نوع دوستی و مدارا، معنا با خداجویی و مسئولیت اخلاقی و دستاورد با کمال طلبی و فضیلت محوری متناظر است. بر این اساس می توان گفت که گلستان سعدی ظرفیت بالایی برای بازتفسیر و بومی سازی نظریه های نوین شکوفایی انسانی دارد.

کلیدواژه ها:

شکوفایی ، مدل PERMA ، سلیگمن ، حکمت عملی ، گلستان سعدی ، روان شناسی مثبت نگر ، بهزیستی.