تحلیل عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری در شهر های در حال رکود جمعیتی (مطالعه موردی شهر سپید دشت لرستان)

مقدمه:رکود جمعیتی طی دهه های اخیر به یکی از چالش های ساختاری شهرهای کوچک و متوسط ایران تبدیل شده است؛ چالشی که ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهر را تحت تاثیر قرار می دهد و زمینه ساز نابرابری فضایی می شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری در شهرهای دارای روند رکود جمعیتی، به صورت موردی شهر سپیددشت لرستان را بررسی می کند.داده و روش: روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، آمارهای رسمی جمعیتی و بررسی های میدانی گردآوری شده است. نتایج مطالعه نشان می دهد که سپیددشت طی سه دهه اخیر بیش از ۳۱ درصد از جمعیت خود را از دست داده و این کاهش جمعیت با افت محسوس در کیفیت و کمیت خدمات آموزشی، درمانی، حمل ونقل و زیرساخت های عمومی همراه بوده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که چرخه معیوب «کاهش جمعیت → کاهش خدمات → مهاجرت بیشتر» مهم ترین عامل تداوم رکود جمعیتی و تضعیف عدالت فضایی در این شهر است. ضعف خدمات آموزشی و درمانی، محدود بودن فرصت های شغلی، نبود سرمایه گذاری پایدار، و وابستگی بخشی از خدمات به شهرهای بزرگ تر، موجب کاهش زیست پذیری و مهاجرت گسترده ی جمعیت فعال شده است.نتیجه گیری: تحلیل فضایی خدمات نیز بیانگر توزیع نامتوازن امکانات و عدم انطباق آن با نیاز جمعیت شهر است. ارتقای عدالت فضایی از طریق توزیع متعادل خدمات، تقویت زیرساخت ها، توسعه خدمات درمانی، بهبود دسترسی فضایی و اجرای برنامه ریزی منطقه ای، می تواند زمینه احیای پویایی جمعیتی سپیددشت را فراهم کند. پژوهش حاضر تاکید می کند که عدالت فضایی نه تنها یک رویکرد در برنامه ریزی شهری، بلکه شرط اساسی برای پایداری و حفظ جمعیت در شهرهای کوچک است.

کلیدواژه ها:

عدالت فضایی ، جمعیت ، خدمات ، مهاجرت ، دسترسی مردم