ارزیابی تخریب زیستی بخار هگزان در حضور روغن سیلیکون و مواد سطح فعال غیریونی و آنیونی

علاوه بر روش های فیزیکی و شیمیایی برای حذف مواد آلی­ ­ فرار، روش های زیستی به دلیل هزینه پایین تر، سازگاری بیشتر با محیط زیست و بازده قابل قبول، امروزه به عنوان جایگزینی مناسب برای تصفیه هوای آلوده صنعتی مطرح هستند تا از اثر نامطلوب بر محیط زیست و سلامتی پیشگیری نمایند. از جمله روش­های غلبه برمحدودیت انتقال جرم این مواد آب­گریز و بهبود تخریب زیستی آن­ها، استفاده از فازهای غیرآبی و مواد ­سطح فعال است. در پژوهش حاضر، تخریب زیستی هگزان به عنوان ترکیب آلی فرار در غلظت g/m۳ ۷-۵۵ در حضور ساپونین به عنوان ماده ­سطح فعال زیستی غیریونی، سدیم ­دودسیل­ سولفات به عنوان ماده ­سطح فعال شیمیایی آنیونی و روغن سیلیکون به عنوان رایج­ترین فاز غیرآبی به صورت جداگانه بررسی شد. غلظت­های بهینه هگزان، ساپونین، سدیم­ دودسیل­ سولفات و روغن سیلیکون برای دستیابی به بیشینه نرخ تخریب زیستی ویژه هگزان با استفاده از روش سطح پاسخ بدست آمدند. ساپونین مخصوصا در غلظت­ های بیشتر از CMC ۱ بر تخریب زیستی اثر منفی داشته و غلظت بهینه آن CMC۰۶/۰ تعیین شد. سدیم ­دودسیل­سولفات به دلیل سمیت شدید برای ریزاندامگان در تمام غلظت­ها منجر به توقف فرایند تخریب زیستی شد. بیشینه نرخ تخریب زیستی ویژه هگزان، در حضور مقادیر بهینه g/m۳۵۴ هگزان و v/v % ۲ روغن سیلیکون به دست آمد. لازم به ذکر است، میانگین بازده حذف هگزان در حضور ساپونین (%۸۳= REavg) بیشتر از این مقدار درحضور روغن سیلیکون (%۶۳= REavg) بود. اثر منفی روغن سیلیکون بر تخریب زیستی هگزان می تواند ناشی از بروز بازدارندگی منبع کربن به­ دلیل غلظت­ های بالای هگزان در حضور روغن سیلیکون در فاز مایع باشد. بنابراین در غلظت های بالای هگزان، حضور برخی مواد سطح فعال و روغن سیلیکون می تواند موجب کاهش نرخ تخریب زیستی هگزان از طریق تغییر در زیست دسترس پذیری آلاینده شود. در نتیجه، انتخاب دقیق نوع افزودنی و محدوده غلظتی بهینه آن باتوجه به توانایی جمعیت میکروبی در تخریب زیستی در دستیابی به بیشترین بازده اهمیت ویژه ای دارد.

کلیدواژه ها:

ترکیب آلی فرار ، تخریب زیستی هگزان ، روغن سیلیکون ، ساپونین ، سدیم دودسیل سولفات ، روش سطح پاسخ