<span dir="RTL" lang="FA">صورت بندی فلسفی نظریه «ولایت» از منظر شهید آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی)

تبیین شهید آیت الله العظمی خامنه ای (قدس الله نفسه الزکیه) از حقیقت «ولایت» متفاوت با تبیین رایج در میان علمای شیعه است؛ این تفاوت نه به معنای تهافت، بلکه از افقی متفاوت و با گستره ای بیشتر ارائه شده که تقریر مشهور را نیز زیر چتر خود می گیرد. در این تحقیق فارغ از مبانی قرآنی و حدیثی این تبیین، مسئله اصلی این است که صورت بندی فلسفی این نظریه چگونه امکان پذیر است. برای پاسخ، «نظریه نظام حق» به عنوان چارچوب نظری برگزیده و در ابتدا شرح مختصری از این نظریه ارائه می شود. در تحلیل هستی شناختی «حق» در ساحت تشریع، روشن می شود که «ولایت» تنها گزینه برای «ساختار توحیدی و حق بنیاد جامعه» است. ولایت، تنزل الوهیت خداوند در مقام «فاعل بالعشق» در ساحت تشریع است. حقیقت وجودشناختی و تاروپود مناسبات اجتماعی در جامعه توحیدی از جنس «ولایت» است که همان تجلی نظام حق است. برای این تحقیق چهار ثمره مهم می توان برشمرد: اولا اتقان فلسفی و انسجام درونی و بیرونی این نظریه نمایان می شود؛ ثانیا معنای بسیاری از معارف ثقلین درباره اهمیت ولایت در حیات توحیدی، روشن تر می گردد؛ ثالثا مبنای هستی شناسی جامعه در حیطه فلسفه علوم اجتماعی تبیین می شود و رابعا گره دوگانه «اصالت فرد / اصالت جامعه» گشوده شده و با منحل شدن این دوگانه، راه برای امتداد نظری در علوم اجتماعی اسلامی، هموار می گردد.

کلیدواژه ها:

نظام حق ، هستی شناسی حق بنیاد ، ولایت ، ساختار جامعه ، آیت الله سیدعلی حسینی خامنه ای