نسبت علم و وجود ذهنی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی

وجود ذهنی و علم، در کتب متداول درسی حوزه علمیه، در دو باب مدون شده اند. تبویب مختلف آن دو، حاکی از افتراق آنهاست؛ اما از سوی دیگر، مشارکت هر دو در اصل معرفت و شناخت، حاکی از اشتراک آنهاست. همین افتراق در عین اشتراک، موجب عدم فهم عمیق این دو مسئله مهم فلسفی می گردد. مضاف بر اینکه کمتر فیلسوفی به صورت مستقل و تفصیلی به بررسی تقابلی وجود ذهنی و علم پرداخته است. از سوی دیگر، دیدگاه رایج درباره وجود ذهنی و علم، این دو را یک حقیقت با دو لحاظ و اعتبار قلمداد می کند؛ اما آیت الله جوادی آملی در تقابل با این دیدگاه، وجود ذهنی و علم را دو واقعیت متباین به حساب می آورند. دیدگاهی که کمتر به آن پرداخته شده است و حاوی مطالبی دقیق و ارزنده است. پس در این تحقیق، از یک سو دیدگاه آیت الله جوادی آملی بررسی می گردد و اصل نظریه ایشان به همراه چهار دلیل مستدل می گردد؛ سپس تاثر سه مسئله فلسفی از این نظریه بیان می شود. آنچه در پایان به عنوان دستاورد این تحقیق به ثبت می رسد، تغایر وجودی علم و وجودی ذهنی است.

کلیدواژه ها:

وجود ذهنی ، علم ، وجود ظلی ، آیت الله جوادی آملی ، معلوم بالذات ، معلوم بالعرض ، تغایر علم و وجود ذهنی