نقد و بررسی دیدگاه شیخ اشراق در باب تصورات و تعریفات

مسئله تعریف، از مهم ترین مباحث منطقی در سنت منطقی ارسطویی است. این بحث در سنت اسلامی با توجه به اندیشه های منطقی ارسطو مطرح و پیگیری شده است. فلاسفه مشائی متاثر از اندیشه ارسطو، در خصوص تعریف، قائل به تعریف حدی و رسمی شده اند. ایشان قائل اند که در تعریف حدی باید ذاتیات شئ متعلق تعریف، بیان شود و در تعریف رسمی خاصه شئ را می توان در کنار برخی از ذاتیات آن ذکر کرد تا به شناخت شئ منتهی شود. مشائیان بر این باورند که این سلسله انواع و اجناس که در تعریف حدی از آنها استفاده می شود باید به جنس الاجناس هایی ختم شوند که خود بدیهی و بی نیاز از تعریف حدی هستند و از آنها به عنوان مقولات عشر یاد می کنند. سهروردی در این بین، بر این باور است که نمی توان برای شناخت اشیاء به تعریف حدی آنها دست یافت و این دیدگاه مشائین را مورد نقد قرار می دهد و خود برای شناخت حقیقت اشیاء بر روی عنصر شهود تاکید می کند. در مقاله حاضر، در ابتدا به بررسی دیدگاه ابتکاری سهروردی در باب تعریف مفهومی و سپس به نقد آن پرداخته خواهد شد.

کلیدواژه ها:

حد ، رسم ، شهود ، تعریف مفهومی ، مقولات ، ذاتی