<span lang="FA">بحران معنا در جوامع نئول<span lang="FA">ی<span lang="FA">برال بر <span lang="FA">اساس د<span lang="FA">ی<span lang="FA">دگاه ب<span lang="FA">ی<span lang="FA">ونگ چول هان با نگاه به ف<span lang="FA">ی<span lang="FA">لم ماتر<span lang="FA">ی<span lang="FA">کس

این پژوهش با تمرکز بر آرای بیونگ چول هان، فیلسوف معاصر آلمانی کره ای، به تحلیل بحران معنا در جوامع نئولیبرال می پردازد و بازتاب این بحران را در فیلم ماتریکس بررسی می کند. سوال اصلی این است که چگونه ساختار نئولیبرالی و سازوکارهای تکنولوژیک آن باعث فروپاشی معنای زندگی و هویت انسانی شده اند، و این وضعیت چگونه در قالب روایی و نمادین فیلم ماتریکس بازنمایی می شود؟ از دیدگاه هان، نئولیبرالیسم با تکیه بر سازوکارهایی چون خوداستثمارگری، شفافیت افراطی، داده گرایی و سلطه روان سیاست دیجیتال، سوژه انسانی را از معنای اصیل تهی کرده و او را در فرایندی از مصرف گرایی، رقابت مفرط و انزوا گرفتار می سازد. در چنین شرایطی، معنا به جای آنکه امری درونی، بینافردی یا اخلاقی باشد، به داده هایی کمی، سلیقه ای و بازارمحور تقلیل می یابد. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل کیفی محتوای فیلم است. فیلم ماتریکس به عنوان یک نمونه شاخص از سینمای مفهومی، بستری نمادین برای بازنمایی این بحران فراهم می کند. در این فیلم، مفاهیمی چون واقعیت، آزادی و هویت به چالش کشیده می شوند و فضای مجازی جایگزین تجربه زیسته و بدن مند انسان می گردد. شخصیت نئو، نماد سوژه معترضی است که از نظام سلطه داده محور جدا شده و به جست وجوی معنا برمی خیزد. یافته های پژوهش نشان می دهند که ماتریکس، فراتر از یک اثر علمی تخیلی، به مثابه بازتابی سینمایی از جامعه نئولیبرالی عمل می کند و بحران معنا را در پیوند با استثمار دیجیتال، توهم آزادی، و فروپاشی مرزهای واقعیت و خیال به تصویر می کشد. این تحلیل، سهمی در تبیین رابطه میان فلسفه معاصر و بازنمایی های فرهنگی در سینما دارد.

کلیدواژه ها:

بحران معنا ، نئولیبرالیسم ، تکنولوژی ، بیونگ چول هان ، ماتریکس