تحلیل تطبیقی ساختار و محتوای دروس کارگاهی معماری بر پایه شاخص های کیفی و کمی در سه دانشگاه «تهران»، «شهید بهشتی» و «علم و صنعت»

در نظام آموزش معماری، دروس کارگاهی به مثابه بستر اصلی تربیت طراحان معمار شناخته می شود. اما ساختار، محتوای آموزشی و نحوه ارائه این دروس در دانشگاه های مختلف با تفاوت هایی اساسی همراه است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی ساختار و محتوای دروس کارگاهی سه دانشگاه برجسته ایران؛ "دانشگاه تهران"، "دانشگاه شهید بهشتی (ملی سابق)" و "دانشگاه علم و صنعت " به دنبال پاسخ به این پرسش است که این تفاوت ها چگونه می توانند بر رویکردهای آموزشی، تربیت معمار و کیفیت خروجی ها تاثیرگذار باشند؟ روش تحقیق، کیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسناد رسمی، برنامه های مصوب آموزشی و سرفصل های دروس ترمی در مقطع کارشناسی معماری در سه دانشگاه مورد مطالعه است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگر چه در نگاه کلان، اهداف آموزش طراحی معماری در این دانشگاه ها مشترک به نظر می رسند، اما در سطح برنامه و اجرا، تفاوت های چشم گیری در نحوه سازماندهی دروس، عمق و محتوای نظری، ترتیب و پیوستگی موضوعی، میزان ارتباط با فناوری و همچنین نوع مواجهه با مولفه های فرهنگی و بومی مشاهده می شود. "دانشگاه تهران" بر انسجام نظری- عملی، توسعه شناخت فضایی و پرورش تفکر انتقادی تاکید دارد. "دانشگاه شهید بهشتی" با تمرکز بر زمینه مندی فرهنگی-اجتماعی پروژه ها، طراحی را در تعامل با بستر و واقعیت های بومی پیش می برد و "دانشگاه علم و صنعت"، با گرایش به آموزش فناورانه (تکنولوژی روز)، ساخت گرا و مبتنی بر اسناد اجرایی، دانش آموختگان معمار خود را برای ورود به فرایند ساخت حرفه ای آماده می سازد. نتیجه پژوهش حاضر، بر این نکته تاکید دارد که بازنگری در برنامه و ساختار آموزشی معماری کشور، در جهت توجه به وحدت و انسجام محتوایی، همسویی الگوهای طراحی و انطباق با تحولات روزآمد حرفه ای، ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

آموزش ، معماری ، دروس کارگاهی ، مقایسه تطبیقی