گفتمان مذهبی جریان طالبان/سیدعلیرضا عالمی

طالبان به عنوان جریانی که امروزه به صورت انحصاری بر حاکمیت افغانستان سیطره یافته، از زمان ظهور چهره ای ناشناخته از خود به نمایش گذاشته و چگونگی عملکرد آن در این مدت، واکنش های بسیاری را در افغانستان، منطقه و جهان برانگیخته، از همان ابتدا تعریف های متفاوتی از این جریان شکل گرفته است، به ویژه که طالبان کمتر تعریفی از خود ارائه می کنند بعلاوه اظهارنظرهای بیرونی در مورد این جریان در موارد بسیاری تک ساحتی و گاه با سوگیری است این اتفاق در مورد اندیشه و رفتار مذهبی آن ها نیز صادق است. با توجه به این مسئله، این پژوهش بر آن است تا گفتمان مذهبی جریان طالبان را از طریق نشانه شناسی دلالت های اصلی و پیرامونی مورد بررسی قرار دهد و ارتباط گفتمانی این نشانه ها را صورت بندی و تحلیل کند. یافته های نگارنده که عمدتا بر پایه مصاحبه با اعضای طالبان صورت گرفته نشان می دهد که دال مرکزی گفتمان مذهبی طالبان «اجرای شریعت» است. طالبان با تفسیر فقهی، محلی و سیاسی از شریعت، دال هایی چون «دعوت مذهبی»، «طرد بدعت»، «امربه معروف و نهی از منکر»، «صوفی گری» و «انحصار مذهبی» را پیرامون آن صورت بندی می کند. این گفتمان مذهبی با این نشانه ها نه تنها بر فضای مذهبی افغانستان تاثیر می گذارد بلکه بر سازنده ی گونه ی جدیدی از گفتمان مذهبی در جهان اسلام است.

کلیدواژه ها:

گفتمان مذهبی ، جریان طالبان ، دال اجرای شریعت ، بدعت ، انحصار مذهبی