بررسی تطبیقی عناصر داستان در دو اثر کوتاه از جلال آل احمد و محمود دولت آبادی

مقاله حاضر دو داستان کوتاه «گلدسته ها و فلک» از جلال آل احمد و «پای گلدسته امامزاده شعیب» از محمود دولت آبادی را از دید عناصر داستان مقایسه کرده است. برای این کار، به ساختار پیرنگ، شخصیت، صحنه، زاویه دید، فضاسازی و درونمایه پرداخته شده است. پیرنگ در هر دو، ستیز کردن با عوامل بیرونی اجتماعی برای رسیدن به خواسته هاست. از نظر شخصیت پردازی، هر دو نویسنده از شخصیت هایی نام برده اند که به پیشبرد موضوع یاری رسانده است. در صحنه پردازی نیز هر دو، نظر به یک مکان جغرافیایی مقدس داشته اند که در بافتی روستایی قرار دارد. هر دو نویسنده در توصیف جزئیات و تصویرگری مکان ها دست توانایی دارند. زاویه دید در نوشته آل احمد، اول شخص یا دانای کل و در نوشته دولت آبادی سوم شخص است. درونمایه در اولی تلاش بسیار است و در داستان دولت آبادی که حاکی از جبر زمانه یا همان سرنوشت محتوم است از ابتدا خواننده را با شخصیت هایی آشنا می کند که هیچ دخل و تصرفی در زندگی معمولی خود ندارند. فضاسازی هر دو نویسنده، در نمایش بیان جزئیات زندگی، توانایی هر دو را در تصویرسازی و بیان مشکلات اجتماعی نشان می دهد. همچنین اجزائی در هر دو اثر، نشان دهنده فضای سنگین درون داستان است.

کلیدواژه ها:

محمود دولت آبادی ، عناصر داستان ، گلدسته ها و فلک ، پای گلدسته امامزاده شعیب