بازخوانی مولفه ها و بن مایه های ادبی داستان (چرا داستان را ادبیات می دانند؟)

سوال اصلی در پژوهش حاضر این است؛ «داستان با آن که به­طور غالب؛ عرصه نشانه­ها، ایماژها و استعاره­ها نیست؛ چگونه وارد عرصه ادبیات می شود؟» به منظور دستیابی به هدف پژوهش نخست به تبیین ماهیت و حقیقت ادبیات پرداختیم. سپس با بیان این حقیقت که؛ بن مایه های ادبی داستان متمایز از جوهر و مولفه­های ادبی شعرند؛ درپی پاسخ به چرایی ماهیت ادبی داستان خواهیم بود. از آغاز در ماهیت و جوهر ادبیات بحث و گاه نزاع بوده است. درخصوص این که چه چیزی از یک نوشته ادبی به خصوص نظم، ادبیات می سازد، دیدگاه ها متفاوت است؛ ارسطو، جوهر شعر را محاکات، افلاطون، آن را تقلیدی تخییلی و ابداعی از طبیعت و  عبدالقاهر به توسع، ادبیات را نتیجه دلالت ثانوی الفاظ می دانند. برخی، ادبیات را نتیجه هنجارگریزی و قاعده افزایی در زبان تلقی می کنند. دسته ای، خیال را جوهر شعر می شمارند و وظیفه ایماژهایی چون استعاره و تشبیه را انتقال عواطف والای انسانی قلمداد می کنند. در قرون اخیر، زبان شناسان، با استمداد از مکتب های مختلف زبان شناختی، ادبیات و جوهر آن را در گرو «نشانه» دانسته ­اند. حال پرسش آنکه؛ می توان کل داستان را نشانه ای از یک مدلول ثانوی دانست؟ چون بسیاری از داستان ها، فاقد نشانه و به توسع فاقد صورخیال هستند، اما داستان و مهم تر ادبیات اند. نتایج این جستار آشکار می کند؛ مولفه های ادبی و کنش های عاطفی پدیدار در داستان، در ارتباط مستقیم با واقعیت مجازی بودن آن است.

کلیدواژه ها:

داستان ، واقعیت مجازی ، ادبیات ، بن مایه ، تصویر