باغشهر؛ ظرفیتی مغفول در توسعه گردشگری شهر نطنز(لزوم گذار از متاع بودگی منظر فرهنگی در توسعه گردشگری و توجه به مفهوم مکان)

نطنز، باغشهری زاییده پیوند تاریخی انسان با طبیعت در بستر دره ای شکل محصور در کوهستان کرکس است که هویت منظرین ویژه ای را برای این سرزمین در پی داشته است. با توجه به ویژگی های طبیعی و منظر فرهنگی منحصربه فرد نطنز به عنوان پتانسیلی برای جذب مخاطب، گردشگری راهکاری برای ارتقای زیست شهر بوده است اما شهری که امروز مشاهده می شود شهری گردشگری نیست. ازطرفی شهر با توجه به تصمیم مظاهر قدرت بر ارتقای گردشگری، در معرض توسعه گردشگری است؛ لازم است در وهله اول پیش از اتخاذ طرح های جدید علل ناکارآمدی طرح های پیشین واکاوی شود تا برای طرح های جدید آسیب ها جبران و خلاها برطرف شود. در این مقاله تلاش می شود با نگاهی کل نگر و هستی شناسانه به باغشهربودگی نطنز و بهره گیری از مفاهیمی چون مکان، علل ناکارآمدی توسعه گردشگری در سه سطح حوزه مداخله (احیای فضاهای شهری)، حوزه نفوذ (توانمندی جامعه محلی) و حوزه فراگیر (غلبه توسعه ملی بر شهر) واکاوی و نقش باغشهربودگی نطنز در توسعه گردشگری آن خوانش شود. این پژوهش، پژوهشی توصیفی-تحلیلی است که با تکیه بر مشاهده میدانی-اکتشافی و کتابخانه ای با اتخاذ رویکرد پیاده روی (به عنوان روشی ویژه برای پژوهش منظر) به بررسی موضوع پرداخته است. این پژوهش نشان می دهد توسعه گردشگر نطنز به جای توجه به منظر شهر، حاصل تقلیل گرایی فضایی، کالایی سازی میراث، عدم وجود نگاهی چندجانبه و جزنگر است. یعنی توسعه گردشگری در درجه اول به جای اینکه به شهر به عنوان یک کل و مکان نگاه کند، بدون توجه به منظر فرهنگی و ویژگی های منحصربه فرد نطنز، میراث را صرفا موزه ای برای نمایش میبیند و ازطرفی به جایی اینکه گردشگری راهبرد و ابزار در جهت ارتقای زیست شهر و جامعه محلی تلقی شود، میراث را به منزله متاعی میبیند که در خدمت خود است. برای شهری مثل نطنز، که باغشهری تاریخی و سرشار از جلوه هایی فرهنگی از این عنصر مکان ساز است، هستی شناسانه این ویژگی ارتقای کارامدی گردشگری و به دنبال آن ارتقای منظر شهر را در پی خواهد داشت.

کلیدواژه ها:

توسعه گردشگری ، مکان ، گردشگری مکان مند ، نطنز ، باغشهر