راه، توسعه، اتساع(نقش راه در توسعه مکان محور شهر سیرجان؛ از قبل از اسلام تا دوره معاصر)

| راه در قالب ساختار، یکی از ارکان چهارگانه سازمان فضایی شهر ایرانی و مهم ترین عنصر مستقل آن است. ساختاربخشی کالبدی راه، برآمده از ساختاربخشی معنایی و پذیرفته شدن آن به عنوان مکان (و نه شیء/ دالان) است. راه در چنین جایگاهی ا ست که ظرفیت یکپارچه سازی شهر را به عنوان پدیده ای منظرین، یک نظام کالبدی-معنایی واحد، دارد. ساختاربخشی معنایی راه، نتیجه بروز ویژگی های هستی شناسانه آن است. درصورت تهی شدن راه از ویژگی های هستی شناسانه، نقش ساختاری آن در سازمان فضایی شهر دچار اختلال می شود. زیرا اساسا شهر، پدیده ای برآمده از نظم معنادار و وابسته به انسان است، نه یک کالبد انضمامی و دستوری. در این پژوهش، با انتخاب شهر سیرجان به عنوان نمونه موردی، عوارض تغییر نگرش به راه از مکان به دالان بر فرایند توسعه مکان محور شهر بررسی می شود. به این منظور، سیر تحولات شهر در بازه زمانی پیش از اسلام تا معاصر با محوریت نقش راه در این تحولات بررسی می شود. در پایان، تحولات اخیر اقتصادی وابسته به توسعه صنعت معدن و تاثیر آن بر تغییر جایگاه راه در توسعه شهر فعلی طرح و تحولات ناشی از آن ارزیابی می شود.

کلیدواژه ها:

راه ، توسعه مکان محور ، اتساع ، سیرجان ، سازمان فضایی شهر