مطالعه تطبیقی رویکردهای ایران و آمریکا در اعمال حکمرانی نسبت به پلتفرمهای داخلی و خارجی

تحولات فناوری در دهه های اخیر، پلتفرم های دیجیتال را به به یکی از موثرترین ابزارها در اقتصاد جهانی، تعاملات اجتماعی و امنیت ملی تبدیل کرده است. این پلتفرم ها، در صورت عدم تنظیم گری مناسب، می توانند چالش های عمده ای در حوزه حاکمیت ملی، حریم خصوصی، مقابله با اخبار جعلی و انحصارطلبی ایجاد کنند. این مقاله با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اتخاذ روشی تحلیلی-توصیفی با رویکردی تطبیقی به تحلیل تنظیم گری پلتفرم های دیجیتال در ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. ایالات متحده، به عنوان یکی از پیشگامان فناوری و محل استقرار بسیاری از پلتفرم های بزرگ، سیاست های سخت گیرانه و ساختاریافته ای را در تعامل با پلتفرم های خارجی، نظیر تیک تاک و هواوی، و حتی پلتفرم های داخلی اعمال کرده است. این سیاست ها بر پایه قوانینی نظیر قانون حفاظت از حریم خصوصی کودکان (COPPA) و قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین المللی (IEEPA) طراحی شده اند و به دولت این کشور قدرت فراگیری در تنظیم گری فضای دیجیتال بخشیده اند. در مقابل، ایران با وجود تهدیدات گسترده تر، ابزارهای محدودتری برای تنظیم گری پلتفرم ها در اختیار دارد. سیاست هایی مانند مسدودسازی تلگرام و محدودیت بر اینستاگرام، هرچند در راستای حفظ حاکمیت ملی انجام شده اند، اما به دلیل مشکلات خارجی، عدم همراهی مناسب افکار عمومی، نبود چارچوب های جامع و هماهنگی نهادی، اثربخشی محدودی داشته اند.مقایسه تطبیقی این دو کشور نشان می دهد که ایالات متحده با وجود برخورداری از شرایطی کمتر تهدیدآمیز، رویکردی بسیار سخت گیرانه تر را در تنظیم گری پلتفرم های خارجی اتخاذ کرده است. در عین حال، حمایت این کشور از پلتفرم های داخلی و اعمال استانداردهای دوگانه در مواجهه با دیگر کشورها، نشان دهنده استفاده از پلتفرم ها به عنوان ابزاری برای پیشبرد سیاست های ژئوپلیتیکی است. در ایران، عدم امکان تعامل موثر با مالکان پلتفرم ها، ضعف در توسعه زیرساخت های بومی و تغییرات مکرر در سیاست های تنظیم گری، موجب شده است که حقوق کاربران، حاکمیت ملی و امنیت سایبری در معرض تهدید قرار گیرند.در بخش پایانی، پیشنهادهایی شامل تقویت چارچوب های حقوقی، دیپلماسی سایبری و توسعه زیرساخت های بومی برای بهبود تنظیم گری پلتفرم ها در ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

امنیت سایبری ، پلتفرم های دیجیتال ، تنظیم گری ، حاکمیت ملی ، حقوق کاربران ، دیپلماسی سایبری ، فضای مجازی