چالش های توسعه داوری تجاری و سرمایه گذاری بین المللی (تحلیل تطبیقی برخی از قوانین و قواعد داوری بین المللی)

داوری بین المللی به عنوان یکی از روش های مهم حل وفصل اختلافات تجاری و سرمایه گذاری همواره مورد توجه بوده است. مزایای بنیادین آن مانند انعطاف پذیری، سرعت بیشتر، محرمانگی و انتخاب داور متخصص، آن را به گزینه ای مطلوب بدل ساختند. با این حال، قواعد و رویه ها در طول زمان، به ویژه با افزایش پیچیدگی و تحولات در نوع اختلافات و دخالت دولت ها باعث شده اند برخی از مزیت های برجسته داوری تا حدودی تضعیف و کمرنگ شوند. این امر، نظام داوری بین المللی را علی رغم جایگاه تثبیت شده اش، با چالش های ساختاری و کارکردی مواجه ساخته که اثربخشی و مشروعیت آن را خصوصا در اختلافات حقوقی مرتبط با دولت و منافع عمومی به چالش می کشد. مقاله حاضر با نگاهی تحلیلی-تطبیقی و انتقادی، چند چالش عمده در مسیر توسعه داوری تجاری و سرمایه گذاری بین المللی، به ویژه در اختلاف هایی که دولت ها یک طرف آن هستند، شناسایی و بررسی می کند و همچنین نظری به تلاش ها و دیدگاه های اصلاح گرایانه دارد. به طور مشخص، مسائلی همچون هزینه های فزاینده داوری، اطاله روند رسیدگی، عدم دسترسی به داوران متخصص، نابرابری سطح و توان طرفین، نبود شفافیت در فرایند داوری، فقدان سابقه و رویه الزام آور و دشواری تحصیل و ارائه اسناد به عنوان نمودهایی از کاستی های داوری مورد مطالعه قرار می گیرند. از سوی دیگر، این مقاله نشان می دهد چگونه قواعد و رویه های نوین سعی کرده اند مزیت های تضعیف شده گذشته را احیا کرده یا مانع فرسایش بیشتر آن ها شوند. نویسندگان با تکیه بر تجارب عملی، تحلیل تطبیقی قواعد و مباحث نظری پیشنهادهایی اصلاح گرایانه برای بهبود ساختار داوری در اختلافات تجاری و سرمایه گذاری بین المللی و ارتقای اعتماد عمومی و تخصصی به آن ارائه می دهند. نتیجه گیری مقاله بر این اصل استوار است که توسعه پایدار داوری مستلزم اصلاح مستمر فرآیندها، رویه ها و قواعد و مقررات با به کارگیری تجربیات گذشته است و در رفع چالش های فوق در فرآیند داوری، برای اطمینان از اثربخشی و مشروعیت داوری به عنوان روش حل اختلاف در تجارت و سرمایه گذاری های بین المللی عمده، پیشنهادهای ملموس ارائه می دهد. این پژوهش بر ضرورت بازاندیشی مستمر در ساختارهای داوری بین المللی، به ویژه برای حفظ مطلوبیت و سودمندی آن در اختلافات تجاری پیچیده و سرمایه گذاری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

داوری ، تجارت بین المللی ، سرمایه گذاری بین المللی ، داوری بین المللی ، موانع داوری ، توسعه داوری ، قوانین و قواعد داوری