امنیتی سازی برنامه صلح آمیز هسته ای ایران: مرور کیفی ادبیات و دستورکار پژوهش های آینده

پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظام مند کیفی، ادبیات موجود درباره امنیتی سازی برنامه هسته ای ایران در چارچوب مکتب کپنهاگ را واکاوی می کند. جنگ های دوازده روزه و رمضان به عنوان نقطه اوج دهه ها برسازی تهدید، ضرورت چنین پژوهشی را دوچندان کرده اند. مطالعه با تمرکز بر کنش های گفتاری ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی نشان می دهد امنیتی سازی این برنامه فرایندی چندبازیگری، لایه لایه و وابسته به زمینه های سیاسی و گفتمانی بوده است. یافته ها حاکی از آن است که گفتمان آمریکا بیشترین نوسان را میان امنیتی سازی و امنیت زدایی تجربه کرده؛ اسرائیل با ارجاع مداوم به ترومای تاریخی، روایتی پایدار از تهدید وجودی ساخته و عربستان نقشی عمدتا واکنشی و پیرامونی بر عهده داشته است. ادبیات همچنین سه مسیر شکننده برای امنیت زدایی یعنی گفتمانی، نهادی و ساختاری را شناسایی می کنند که شکست تجربه برجام ناهماهنگی میان آن ها را آشکار ساخته است. در نهایت، با مشخص کردن خلاهای پژوهشی، از جمله فقدان تحلیل تعامل هم زمان سه بازیگر و چرایی گذار از گفتمان تهدید به جنگ، این پژوهش به ارائه دستورکاری برای پژوهش های آینده می پردازد.

کلیدواژه ها:

امنیتی سازی ، مکتب کپنهاگ ، برنامه هسته ای ایران ، امنیت زدایی ، ایالات متحده ، اسرائیل ، عربستان سعودی