واکاوی ژئوپلیتیک سیاست گذاری اقلیم کردستان عراق در قبال اقلیت های مذهبی و پیامدهای آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

اقلیم کردستان عراق به واسطه بافت متکثر قومی و مذهبی، همواره عرصه ی کنش گری های پیچیده ی امنیتی بوده است. سیاست گذاری دولت اقلیم کردستان (KRG)در قبال اقلیت های مذهبی (از جمله ایزدی ها، مسیحیان و کاکه ای ها)، فراتر از رویکردهای حقوق بشری، به عنوان ابزاری راهبردی برای کسب مشروعیت بین المللی و تثبیت موقعیت در برابر دولت مرکزی عراق به کار گرفته شده است. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و چارچوب نظری «امنیت منطقه ای» باری بوزان و «واقع گرایی ساختاری» والتز به دنبال پاسخ به این پرسش است که سیاست های اقلیم در قبال این اقلیت ها، چه تاثیری بر هندسه ی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران دارد؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که رویکرد اقلیم، با ایجاد بسترهای نفوذ برای بازیگران فرامنطقه ای در مناطق پیرامونی ایران، می تواند چالش های امنیتی نوپدیدی از قبیل نفوذ اطلاعاتی-امنیتی، تضعیف عمق استراتژیک و تحریک گسل های هویتی در غرب کشور را دامن بزند. در نهایت، مقاله ضمن نقد انفعال در سیاست گذاری های امنیتی صرف، پیشنهاد می کند جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ «دیپلماسی مذهبی-اقتصادی» فعال و حضور ساختاری در مناطق اقلیت نشین، به جای رویکرد واکنشی، به سمت مدیریت کنشی محیط پیرامونی حرکت نماید تا از تبدیل شدن این اقلیت ها به کانون های ناامنی جلوگیری کند.

کلیدواژه ها:

اقلیم کردستان عراق ، اقلیت های مذهبی ، امنیت ملی ایران ، ژئوپلیتیک ، امنیت منطقه ای ، نفوذ اطلاعاتی