مداخلات و استراتژی های موثر در مدیریت خستگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس: یک مطالعه ی مروری

مقدمه: خستگی، از شایع ترین و ناتوان کننده ترین علائم در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) MS است. این مطالعه ی مروری با هدف شناسایی مداخلات پرستاری، دارویی و غیردارویی موثر در مدیریت خستگی بیماران MS انجام شد.روش ها: جستجو در پایگاه های اطلاعاتی مختلف با استفاده از استراتژی های جستجو و کلیدواژه های مناسب هر پایگاه اطلاعاتی، انجام شد. مقالات دارای شرایط ورود به مطالعه، تا سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴) بررسی شده و از بین مقالات، ۵۸ مقاله در این مطالعه ی مروری مورد استفاده قرار گرفتند.یافته ها: مداخلات غیر دارویی مانند فیزیوتراپی، تمرینات ورزشی منظم، مشاوره روانشناختی، تنظیم الگوی خواب، رژیم غذایی مناسب، تکنیک های مدیریت استرس و آموزش بیماران در خصوص مدیریت انرژی است. مداخلات دارویی از جمله استفاده از محرک ها و داروهای ضدافسردگی به عنوان راهکارهایی برای کاهش خستگی عنوان شدند.نتیجه گیری: خستگی به عنوان کاهش ظرفیت برای انجام فعالیت پس از یک دوره کار ذهنی یا بدنی تعریف شده و در بیماران مبتلا به MS کاملا مشهود است. از مهم ترین ابزار هایی که برای تعیین میزان خستگی استفاده می شوند میتوان به مقیاس شدت خستگی (Fatigue Severity Scal) FSS، مقیاس تاثیر خستگی (Fatigue Impact Scale) FIS و مقیاس تاثیر خستگی یک بعدی (U-FIS) اشاره کرد. پزشکان از داروهایی مانند: آمانتادین، فامپریدین، آسپرین، مدافینیل و متیل فنیدات برای کنترل خستگی بیماران مبتلا به MS استفاده می کنند. پرستاران باید در مورد عوارض این داروها آموزش های کافی را به بیماران ارائه کرده و علائم این عوارض را به دقت بررسی کنند. روش های غیردارویی مانند موسیقی درمانی، مدیتیشن، یوگا، تنظیم الگوی خواب، رعایت رژیم غذایی، کاهش افسردگی و استرس، می توانند منجر به کاهش خستگی شوند. نیاز به ایجاد ابزارهای جدید برای ارزیابی خستگی و همچنین مطالعات جامع تر در خصوص تاثیرات طولانی مدت مداخلات پرستاری بر کاهش خستگی این بیماران ملموس است.

کلیدواژه ها:

خستگی ، مدیریت بیماری ، مداخلات درمانی ، مولتیپل اسکلروزیس