بررسی عملکرد درهای خروجی در لابی ساختمان بلند مسکونی بر اساس الگوهای رفتاری؛ مطالعه موردی: برج های مسکونی سامان

هدف: ازجمله حلقه های مفقود در بررسی های تخلیه اضطراری، ارتباط طراحی اجزای خروج با الگوهای رفتاری است. هدف این پژوهش، به دست آوردن مهم ترین الگوهای رفتاری در تخلیه اضطراری برج های مسکونی تهران و طراحی بهینه خروجی ها با توجه به الگوهای رفتاری در لابی برج های مسکونی است. روش پژوهش: در جایگاه گردآوری داده ها از روش پیمایشی، میدانی، پژوهش موردی، آزمایش تجربی و مدل سازی و شبیه سازی بهره گرفته شده است و در جایگاه ارزیابی داده ها از هر دو روش کمی و کیفی استفاده شده است. دو متغیر مستقل در این پژوهش عبارت است از عرض درهای خروجی، فواصل قرارگیری درهای خروجی و تعداد درهای خروجی و متغیر وابسته عبارت است از زمان و کیفیت خروج کامل افراد از ساختمان (کیفیت از جهت تراکم کمتر پشت درها). این پژوهش در دو محور کلی صورت گرفته است. در محور اول از طریق پرسش نامه و آزمایش های تجربی در نمونه موردی (مجتمع بلند مسکونی سامان) به بررسی الگوهای رفتاری ساکنان در هنگام تخلیه پرداخته می شود. در محور دوم، با مدل سازی و شبیه سازی به تحلیل و ارزیابی عملکرد درهای خروج اضطراری و بررسی سناریوهای مختلف از جهت انسداد و تراکم جمعیت و نحوه خروج افراد پرداخته می شود. یافته ها: نتایج نشان داد که مسائلی همچون عدم آموزش کافی و تجربیات کم، باعث بروز اشکالاتی در رفتار ساکنان در مواجهه با حریق می شود. زمان پیش تخلیه زیاد، عدم تمایل به ترک ساختمان، خروج از دستگاه پله در طبقات مختلف، تغییر مسیر و درنهایت الگوی حرکت جمعی با فاصله از گروه های مختلف جمعیتی از ویژگی های مهم رفتاری افراد در ساختمان های بلند مسکونی در ایران در هنگام تخلیه است. وجود فواصل زمانی متناوب جهت تخلیه افراد، سرعت و کیفیت تخلیه را بهبود می بخشد که نمایانگر اهمیت تخلیه مرحله ای نسبت به سناریوی تخلیه کامل است. همچنین وجود کریدور و لابی آسانسور باعث کاهش سرعت تخلیه می شود. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش شامل به دست آوردن مهم ترین الگوهای رفتاری افراد در هنگام تخلیه اضطراری در ساختمان های بلند مسکونی است. همچنین فرمول زمان پیش تخلیه برای شرایط مسکونی ایران مطابق با فرمول های بین المللی به دست آمد و با نتایج دیگر کشورها مقایسه شد. روش ابتکاری ترکیبی با استفاده از منطق فازی برای به دست آوردن سرعت حرکت افراد مطابق با مشخصات فیزیکی شان ارائه گردید. محل بهینه قرارگیری درهای خروج در لابی با توجه به سناریوهای مختلف پیک جمعیتی و تخلیه مرحله ای و تخلیه کامل و وجود موانع با ابعاد و شرایط مختلف جلوی درب در سناریوهای طبقه بندی شده برای رسیدن به جواب بهینه بررسی شد.

کلیدواژه ها:

Emergency Evacuation ، Behavioral Patterns ، High-Rise Residential Complex ، Exit Doors. ، تخلیه اضطراری ، الگوهای رفتاری ، مجتمع بلند مسکونی ، درهای خروج.