شناسایی عوامل و راهبردهای تاثیرگذار بر بهبود سرمایه اجتماعی اعضای هیئت علمی دانشگاه (پژوهشی آمیخته در دانشگاه فرهنگیان)

هدف: سرمایه اجتماعی اعضای هیئت علمی نقش کلیدی در موفقیت دانشگاه ایفا می کند. دانشگاه فرهنگیان می‎تواند با بهبود سرمایه اجتماعی دارایی‎های علمی، خلاقیت، روندهای کاری، تعالی سازمانی، و مرجعیت دانشی خود را بهبود ببخشد. با توجه به شکاف موجود در درک مکانیسم های تقویت سرمایه اجتماعی در بافت دانشگاهی، هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل تاثیرگذار بر بهبود سرمایه اجتماعی استادان دانشگاه فرهنگیان بود. روش: پژوهش حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس روش گردآوری اطلاعات آمیخته (کیفی  کمی) با رویکرد قیاسی  استقرایی است. جامعه پژوهش در بخش کیفی همه خبرگان و صاحب‎نظران حوزه مدیریت منابع انسانی و آشنا با حوزه سرمایه اجتماعی در دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند مبتنی بر گلوله برفی هجده نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جامعه آماری در مرحله کمی همه کارکنان و اعضای هیئت علمی و مدرسان دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، بر اساس جدول مورگان، تعداد ۲۵۶ نفر انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده های کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای داده های کمی نیز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. اعتمادپذیری داده های مصاحبه با روش بازخورد مشارکت کننده و اعتباربخشی مصاحبه ها با روش ضریب توافق و بازآزمون مورد تایید قرار گرفت. همچنین روایی محتوایی پرسشنامه مورد تایید متخصصان قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۸۹/۰ به دست آمد. جهت تحلیل دادهها در قسمت کیفی از روش کدگذاری باز و محوری و در قسمت کمی از روشهای تحلیل توصیفی، تحلیل همبستگی، و تحلیل معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم) استفاده شد. یافته‎ها: نتایج نشان داد عوامل تاثیرگذار بر بهبود سرمایه اجتماعی اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان به ترتیب اهمیت و بار عاملی عبارت اند از: آموزش و بهسازی (۹۷۵/۰)، ارتباطات و تعامل (۹۵۶/۰)، ساختاری (۹۵۴/۰)، رشدگرایی (۹۳۷/۰)، اعتماد (۹۳۷/۰)، توسعه مهارت‎های رهبری و مدیریتی (۹۳۶/۰)، همکاری و کار تیمی (۹۲۲/۰). نتیجه‎گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که آموزش و بهسازی و تقویت ارتباطات کلیدی ترین عوامل بهبود سرمایه اجتماعی اعضای هیئت علمی هستند. این یافته ها بر ضرورت توجه نظام مند به توسع] حرفه ای و شبکه سازی در سیاست گذاری های دانشگاهی تاکید دارد و دانشگاه فرهنگیان می‎تواند با بهبود فضای کاری، ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش، و ترویج فرهنگ همکاری و مشارکت به سرمایه اجتماعی استادان کمک کند.

کلیدواژه ها:

اعتماد اجتماعی ، سرمایه انسانی ، سرمایه اجتماعی ، دانشگاه فرهنگیان ، مشارکت اجتماعی