بررسی مدل های دمای میانگین وزن دار جوی بر اساس مشاهدات رادیوسوند در ایران

دمای میانگین جوی (Tm)، یکی از پارامترهای کلیدی در تبدیل تاخیر تر (ZWD) به بخار آب قابل بارش (PWV) محسوب می شود و نقش مهمی در فرایند برآورد PWV با استفاده از مشاهدات سامانه ناوبری ماهواره ای جهانی (GNSS) دارد. از آنجایی که برآورد دقیق Tm نیاز به نمایه های قائم دما و رطوبت جوی دارد، تا به امروز چندین مدل منطقه ای و جهانی تجربی برای برآورد آن توسعه داده شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی صحت برخی از جدیدترین مدل های جهانی و منطقه ای Tm در کشور ایران و همچنین معرفی مدلی مبتنی بر الگوریتم ماشین بردار پشتیبان ( ) با هدف افزایش دقت برآورد Tm در منطقه مورد مطالعه است. به منظور ایجاد مدل از مشاهدات ۱۱ ایستگاه رادیوسوند از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳ استفاده شد و برای ارزیابی مدل پیشنهادی در کنار دیگر مدل ها، از Tm مشتق شده از داده های تمام ایستگاه ها در سال ۲۰۲۴ بهره گرفته شد. نتایج ارزیابی نشان داد که مدل پیشنهادی در کاهش مقدار RMSE نسبت به هفت مدل منتخب شامل Bevis، hgpt۲، gpt۲w، gpt۳، GTrop، GGNTm و Rahimi به ترتیب بهبودهای معادل ۲۵/۳، ۴۳/۲، ۰۰/۱، ۰۲/۱، ۵۸/۰، ۶۱/۰ و ۶۱/۰ سلسیوس را محقق ساخته است. پس از مدل ، به طور میانگین، مدل های GTrop، GGNTm و Rahimi در منطقه مورد مطالعه کارایی بهتری را نسبت به سایر مدل ها ارائه دادند. همچنین، مدل پیشنهادی در شرایط بارشی نیز با سایر مدل ها مقایسه شد و تحلیل های آماری عملکرد بهتر آن را نسبت به سایر مدل ها تایید کرد.

کلیدواژه ها:

دمای میانگین جوی ، هواشناسی به کمک GNSS ، رادیوسوند ، ماشین بردار پشتیبان