الگوی ارزیابی بوستان های شهری براساس اصول پدافند غیرعامل (نمونه موردی: بوستان وحدت کلانشهر مشهد)

با وجود تهدیدات طبیعی و انسان ساخت در کشور ایران، ایجاد فضاهای شهری امن برای مواجهه با شرایط اضطراری تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است. بوستان های شهری در صورت رعایت اصول پدافند غیرعامل می توانند نقشی کلیدی در کاهش آسیب پذیری ها، تسهیل مدیریت بحران، ارتقاء پایداری و تاب آوری ایفا کنند. هدف این پژوهش، ارائه الگویی برای ارزیابی بوستان های شهری بر اساس اصول پدافند غیرعامل است که در نهایت این الگو برای بوستان وحدت کلانشهر مشهد، پیاده سازی شده است. این مطالعه با روش شناسی ترکیبی شامل رویکرد توصیفی-تحلیلی و تحقیقات میدانی انجام شده است. معیارهایی همچون آموزش پدافند غیرعامل، امنیت، چندمنظوره سازی، مقاوم سازی و تاب آوری، اسکان پناهجویان و سامانه مدیریت بحران مورد بررسی قرار گرفتند. اهمیت سنجی داده ها با استفاده از روش پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه انجام شد. پس از تایید روایی و پایایی ابزار تحقیق، داده ها با استفاده از آزمون فریدمن مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که بوستان وحدت دارای ظرفیت های مناسبی در زمینه آموزش و فرهنگ سازی است، اما اصلاحاتی در زمینه سازگاری همجواری ها، اصلاح معابر، و ارتقای ایمنی ضروری است. همچنین، اجرای اقدامات حفاظتی مانند ایجاد پناهگاه و استفاده از شیشه های مقاوم در برابر انفجار می تواند نقش بوستان را در مدیریت بحران تقویت کند. در نهایت، پیشنهادهایی برای ارتقای تطابق بوستان وحدت با اهداف پدافند غیرعامل ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل شهری ، بوستان پدافند غیرعامل ، مدیریت بحران ، تاب آوری ، چند منظوره سازی ، مشهد