الگوی فرهنگ آینده پژوهی در بخش دفاعی و ارزیابی وضعیت آن

آیندهپژوهی، دانش راهبردی و مهارت کلیدی برای کشف، تحلیل، طراحی و تحقق آینده است. در مقام عمل، بعضی از سازمانها آیندهپژوهی را به شکل پروژه یا اقدام مقطعی انجام داده و بعضی آن را به صورت فرایندی مستمر تعریف و اجرا میکنند. اما برخی از صاحبنظران معتقدند آیندهپژوهی فراتر از اقدامات و فرایندها، پدیدهای پیچیده مبتنی بر باورها و رفتارهای نهادینه شده در متن و درون اعضای سازمان است که آن را فرهنگ آیندهپژوهی مینامیم. مطالعات فرهنگی درخصوص آیندهپژوهی، موضوع جدیدی است. فرهنگ آیندهپژوهی بیانگر تمایل و عزم جدی سازمان برای حرکت فعال به سوی آینده بوده، مستلزم مولفههایی نظیر: دیدگاه بلندمدت، ریسکپذیری، هشیاری نسبت به تغییرات، گرایش به نوآوری، است. بر همین اساس، ارزیابی فرهنگ آیندهپژوهی میتوان نشان دهد خصوصیات و مولفه های کلیدی آینده پژوهی تا چه حد در سازمان ساری و جاری است. این پژوهش با مطالعه نظاممند، به بررسی تجارب، استخراج الگوها و معیارهای مربوط پرداخته، و چهارگونه فرهنگ آینده پژوهی «آیندهساز پیشتاز، آیندهمحور دستوری، آیندهجوی خلاق، و آیندهگرای سنتی» را شناسایی کرد. سپس به کمک بررسی میدانی به شیوه نظرسنجی از ۵۹ نفر از مدیران و کارشناسان ذیربط ، به بررسی فرهنگ آیندهپژوهی در سازمانهای دفاعی پرداخته است. نتایج میدهد فرهنگ آیندهپژوهی پایینتر از حد متوسط بوده و غالبا با مشخصات فرهنگ آیندهگرای سنتی انطباق دارد. بر اساس یافتههای پژوهش انگارهها و مولفههایی همچون «ترجیح نقد به نسیه» ، «عدم تمایل به تغییر»، «مطیع و فرمانبردار بودن» و «تاکید بر نظم و انسجام» دارای بالاترین رتبه در فرهنگ آیندهپژوهی سازمانهای دفاعی برخوردارند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، آیندهپژوهی ، آیندهنگری ، سازمان ، دفاعی