حمایت از دارندگان حقوق مرتبط؛ سراب یا واقعیت؟!

پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری دارای دو حق مالی تکثیر و عرضه نسبت به آفرینه های فکری خود هستند که معمولا به سبب نداشتن توانایی و تخصص لازم، امکان اعمال این حقوق را ندارند. از این رو، این حقوق را طی قرارداد به افراد متخصص و سرمایه گذار در این حوزه واگذار می کنند. طرف قرارداد حق تکثیر، اصولا ناشران هستند و طرف قرارداد حق عرضه، دارندگان حقوق مرتبط می باشند. دارندگان حقوق مرتبط برخلاف ناشران، به حمایت های قراردادی بسنده نکرده اند، زیرا که ارتباط آن ها به دسته ای از اشخاص مانند ناشران محدود نمی شود و باید شبکه ای از اشخاص شامل هنرمند مجری، آوانگارها و سازمان های پخش به ترتیب زمانی در امر عرضه آثار مداخله کنند تا این آثار به دست جامعه برسد؛ بنابراین شبکه پیچیده بین این اشخاص و سرمایه گذاری های کلان در این حوزه، ایجاب می کند حقوقی مجزا از حقوق مولف شناسایی شود. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی در صدد تبیین جایگاه این حقوق در نظام حقوقی ایران است و نتیجه می گیرد که در ایران قانون حقوق مرتبط صرفا از آوانگارها و سازمان های پخش، آن هم به طور ناقص حمایت می کند؛ با این حال، در عمل برخی اشخاص موضوع حقوق مرتبط، با توسل به قانون حقوق مولف و پدیدآورنده جلوه دادن خود، حقوق پدیدآورنده را ادعا یا حتی کسب کرده اند.

کلیدواژه ها:

حقوق مرتبط ، هنرمندان مجری ، آوانگارها ، سازمان های پخش