منشا التزام قرارداد متکی بر عدالت طبیعی

مفهوم منشا التزام قراردادها یکی از موضوعات بنیادی در حقوق قراردادها است و مبنای التزام قواعد حقوقی، از ضمانت اجرای قانون متفاوت است. چهار نگرش اصلی در مورد منشا التزام قرارداد شامل اراده طرفین، اراده دولتی، اراده اجتماعی و عدالت طبیعی وجود دارد که تاثیر هر یک از این وجوه در تفوق یک اصل بر اصل دیگر متفاوت است. پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است، در پاسخ به این سوال که عدالت طبیعی تحت چه شرایطی منشا التزام قرارداد است و پیامدهای عملی آن بر حقوق قراردادی چیست، نتیجه می گیرد که بر مبنای اراده طرفین، اصل لزوم برتری داشته و تقدس قرارداد همواره وجه غالب است. بر مبنای اراده دولتی، هرگونه عدم انطباق ارادهها با مر قانون، سبب بطلان قرارداد خواهد شد. بر مبنای اراده اجتماعی، صحت قرارداد مبتنی بر عرف است و در رویکرد عدالت طبیعی اصولی نظیر حسن نیت وجه غالب بوده و بر اصول دیگر نظیر اصل لزوم برتری داشته و در تفسیر قراردادها نیز نقش به سزایی دارد. در نظام حقوقی ایران به علت تکثرگرایی به نظر میرسد عدالت و اخلاق طبیعی مبنای اصلی التزام بوده، اما سایر مبانی در کنار آن نقش آفرینی می نماید.

کلیدواژه ها:

منشا التزام قرارداد ، اصل حاکمیت اراده ، اراده دولتی ، اراده اجتماعی ، عدالت طبیعی