تحلیل چالش های مدیریت شهری در شهرهای ساحلی شمال ایران با تاکید بر شاخص های کالبدی–فضایی و اجتماعی (مطالعه موردی: شهر چالوس)

رشد شتابان شهرنشینی، تغییر کاربری اراضی و گسترش ساخت وسازهای بی ضابطه در شهرهای ساحلی شمال ایران، چالش های متعددی را در عرصه مدیریت شهری ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت مدیریت شهری شهر چالوس و بررسی چالش های کالبدی–فضایی و اجتماعی آن، به شیوه توصیفی–تحلیلی انجام گرفته است. داده های تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه ای، مشاهدات میدانی و توزیع پرسش نامه بین مدیران و کارشناسان شهری گردآوری شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، از نوع کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی است. در این تحقیق تلاش شده است تا با بهره گیری از داده های میدانی و تحلیل های آماری، وضعیت شاخص های کالبدی–فضایی و اجتماعی شهر چالوس از منظر مدیریت شهری مورد بررسی و تبیین قرار گیرد. روش انجام پژوهش مبتنی بر ترکیب رویکردهای اسنادی و پیمایشی است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار Excel و آزمون های آماری t و فریدمن استفاده گردید. نتایج نشان می دهد که وضعیت شاخص های کالبدی–فضایی، اجتماعی و فرهنگی در شهر چالوس نامطلوب است و مدیریت شهری در پاسخ گویی به نیازهای توسعه ای و زیست محیطی دچار ناهماهنگی و پراکندگی نهادی است. یافته ها حاکی از آن است که گسترش افقی شهر، تغییر کاربری اراضی کشاورزی و باغی، کمبود زیرساخت های خدمات شهری، ضعف مشارکت مردمی و غلبه نگرش های کوتاه مدت بر تصمیم گیری های شهری از مهم ترین چالش های موجود به شمار می آیند. نتایج این پژوهش بر ضرورت اصلاح ساختار مدیریتی شهرهای ساحلی و برنامه ریزی در چارچوب اصول توسعه پایدار تاکید دارد. نتایج نشان می دهد که مدیریت شهری چالوس در دو دهه گذشته در تمام شاخص های کالبدی–فضایی، مدیریتی، اقتصادی و زیست محیطی عملکردی ناکارآمد داشته و بیشتر نقش انفعالی و واکنشی ایفا کرده است.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، چالش های کالبدی–فضایی ، شاخص های اجتماعی ، توسعه پایدار ، شهر چالوس