تاثیر منابع مختلف کود آلی بر اشکال پتاسیم و شاخص های MF و IR در خاک های متفاوت

با توجه به کاهش ماده آلی و پتاسیم قابل دسترس در خاک های کشور و نقش حیاتی پتاسیم در رشد و عملکرد گیاهان، مطالعه ای برای بررسی اثر کود های آلی بر اشکال پتاسیم در خاک های متفاوت ضروری به نظر می رسد. بدین منظور در پژوهشی ابتدا شش نوع کود آلی گاوی، مرغی، گوسفندی، کمپوست زباله شهری، ورمیکمپوست و میلورم­فرس با سطح ۵/۱ درصد به دو نمونه خاک با خصوصیات متفاوت اضافه شدند. خاک های مورد استفاده از محدوده دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی و منطقه میاندربند کرمانشاه نمونه-برداری شدند. پس از افزودن کودها به خاک، نمونه ها به مدت ۶۰ روز در دمای ۲۵ درجه سلسیوس و رطوبت ظرفیت زراعی در شرایط انکوباسیون قرار گرفتند. در پایان دوره، پتاسیم محلول، تبادلی، غیر تبادلی، ساختمانی، فاکتور تحرک (MF)  و شاخص توزیع کاهش یافته (IR)  پتاسیم اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که افزودن کودهای آلی مختلف اثر معنی­داری بر اشکال پتاسیم و شاخص های MF و IR در هر دو خاک داشتند. بیشترین مقادیر پتاسیم محلول در تیمار کود مرغی (۵/۳۰۳ mg kg-۱) و میلورم­فرس (۶۶/۲۹۶ mg kg-۱)، پتاسیم تبادلی در تیمار میلورم­فرس (۶۶/۱۳۴۳ mg kg-۱)، پتاسیم غیر تبادلی در تیمار کود مرغی (۶۶/۲۳۲۶ mg kg-۱) و پتاسیم ساختمانی در تیمار میلورم­فرس (۷۵۰۲ mg kg-۱) در خاک میاندربند حاصل شدند. بیشترین مقدار فاکتور MF (۵۶/۱۵ درصد) در تیمار میلورم­فرس و کمترین مقدار فاکتور IR  (۷۹/۰) در تیمار مرغی در خاک میاندربند به دست آمد. به طور کلی، بیشترین اثرات مثبت بر اجزاء پتاسیم و فاکتور های MF و IR به ترتیب در تیمار های کودی میلورم­فرس، مرغی، گوسفندی و گاوی مشاهده شد، در حالی که کمپوست زباله شهری و ورمی­کمپوست اثرات کمتری داشتند. انجام مطالعات بیشتر با این کود ها در شرایط گلخانه و مزرعه همراه با مطالعات کانی شناسی خاک پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

پتاسیم تبادلی ، پتاسیم ساختمانی ، کود مرغی ، میلورم فرس ، ورمی کمپوست