سعدی و سیاست: ارزیابی پژوهش های ایرانی معاصر از اندیشه سیاسی سعدی

این مقاله به ارزیابی انتقادی پژوهش های ایرانی معاصر درباره ی اندیشه ی سیاسی سعدی می پردازد و چهار اثر شاخص از همایون کاتوزیان، عباس میلانی و مریم میرزاده، روح الله اسلامی و سیدجواد طباطبایی را در کانون تحلیل قرار می دهد. پرسش اصلی مقاله این است که سعدی در این خوانش ها چگونه به مثابه ی یک اندیشه ورز سیاسی بازنمایی شده و نسبت آن با سیاست چگونه تفسیر شده است . مقاله با بهره گیری از هرمنوتیک فلسفی پل ریکور و با تاکید بر پیوند دیالکتیکی میان توضیح و فهم، نشان می دهد که هرچند سعدی فاقد یک سامانه ی نظری منسجم در سیاست است، اما آثار او واجد نوعی عقلانیت سیاسی عملی، مردم محور و واقع گرایانه اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سیاست در اندیشه ی سعدی بیش از آن که نظریه پردازانه باشد، بر تجربه ی زیسته، اخلاق انتقادی، اندرزنامه نویسی زمینه مند و مقاومت در برابر بیداد استوار است. این ویژگی ها، سعدی را به یکی از منابع مهم بازاندیشی سیاست بومی در ایران بدل می سازد.

کلیدواژه ها:

سعدی ، اندیشه ی سیاسی ، گلستان ، بوستان ، استبداد ایرانی ، انسان گرایی ، اندرز سیاسی