تحلیل انتقادی مفهوم حیات الهی در قرآن از دیدگاه مفسران فریقین با رویکرد تفسیر کلامی

مسئله: این پژوهش به تحلیل انتقادی مفهوم «حیات» به عنوان یکی از صفات الهی در قرآن کریم از منظر تفاسیر با رویکرد کلامی فریقین می پردازد. چالش اصلی، تفاوت بنیادین میان حیات الهی و حیات مخلوقات و نحوه انتساب این صفت به خداوند در آیات قرآن است. هدف: هدف اصلی، تبیین دیدگاه های مفسران فریقین درباره مفهوم حیات الهی و ارزیابی انتقادی جایگاه آن در نظام اعتقادی اسلام است. روش: این پژوهش با روش کتابخانه ای و تحلیل محتوای تطبیقی- انتقادی انجام شده است. ابتدا کاربردهای قرآنی واژه «حیات» بررسی و سپس دیدگاه های مفسران و متکلمان در توجیه این صفت برای خداوند تحلیل گردیده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که برخی مفسران حیات الهی را به معنای بقاء و جاودانگی می دانند، و برخی دیگر با رویکردی عقلی و فلسفی، آن را صفتی ذاتی و منشا کمال در علم و قدرت معرفی می کنند. تحلیل ها نشان می دهد که تفسیرهای فلسفی-کلامی فراتر از معنای لغوی رفته و مبتنی بر مبانی عقلانی هستند. نتایج: نتیجه پژوهش نشان داد که حیات الهی صفتی ذاتی و ازلی است که منشا سایر صفات الهی بوده و با توحید قرآنی سازگار است. تطبیق دیدگاه های مفسران فریقین، همسویی آن ها را در اصول بنیادین مانند ازلیت و پایداری حیات الهی نشان داد. این صفت چندبعدی، شامل دوام وجود، علم مطلق و قدرت نامحدود است و نقش مهمی در تثبیت توحید دارد.

کلیدواژه ها:

حیات الهی ، صفات الهی ، صفات خبری ، حی ، حیات