عوامل فردی تاثیرگذار بر فرآیند اشتراک دانش در کتابخانه های دانشگاهی

مقدمه و هدف: در دنیای امروز، اشتراک دانش میان کارکنان به عنوان یکی از عوامل حیاتی در افزایش بهره وری و ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان ها مطرح است. این موضوع در کتابخانه های دانشگاهی که منابع اطلاعاتی و تخصصی در آن ها به طور مستقیم با کیفیت خدمات و یادگیری دانشجویان مرتبط است، اهمیت بیشتری پیدا می کند. پژوهش حاضر بر آن است تا عوامل فردی موثر بر اشتراک دانش در این محیط ها را شناسایی، دسته بندی و رتبه بندی کرده و الگوی تحلیلی مناسبی برای آن ها ارائه دهد.روش ها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش ترکیبی (کیفی کمی) انجام گرفت. در مرحله نخست، با بهره گیری از رویکرد مرور نظام مند مبتنی بر چهارچوب PSALSAR، شاخص های فردی موثر بر اشتراک گذاری دانش از طریق تحلیل محتوای منابع علمی استخراج شدند. سپس، براساس یافته های این مرحله، پرسشنامه ای محقق ساخته برای سنجش اهمیت شاخص ها طراحی شد که روایی محتوایی و صوری آن به تایید جمعی از متخصصان حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی رسید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۸۷ محاسبه شد. داده های حاصل با روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار Expert Choice تحلیل شدند. در مرحله بعد، به منظور تدوین و اعتبارسنجی مدل مفهومی از روش مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران، کارکنان و روسای کتابخانه های دانشگاه تهران بود که از میان آن ها ۱۱۲ نفر به روش تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند.یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۶۷ کد در قالب ۱۱ شاخص فردی شد که شامل دانش و تجربه، هیجان ها و احساسات، ارزش ها، باورها و نگرش ها، سبک های شناختی و یادگیری، انگیزه و تمایلات درونی، روابط و تعاملات اجتماعی، توانایی ها و شایستگی های فردی، ادراک از سازمان، ویژگی های موقعیتی و شخصیت و ویژگی های روان شناختی بودند.بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که باورها و نگرش ها بیشترین تاثیر و ویژگی های موقعیتی کمترین تاثیر را بر فرآیند تسهیم دانش در کتابخانه های دانشگاهی دارند. براساس این یافته ها، الگوی نهایی شاخص های فردی موثر بر تسهیم دانش ترسیم و ارائه شد.اصالت: اصالت این پژوهش در رویکرد جامع و نظام مند آن به شناسایی و تحلیل عوامل فردی موثر بر اشتراک گذاری دانش در کتابخانه های دانشگاهی نهفته است. برخلاف پژوهش های پیشین که غالبا به بررسی پراکنده یا تک بعدی برخی عوامل فردی بسنده کرده اند، پژوهش حاضر با بهره گیری از مرور نظام مند مبتنی بر چهارچوب PSALSAR، تصویری یکپارچه و ساختاریافته از شاخص های فردی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

اشتراک دانش ، کتابخانه های دانشگاهی ، مدیریت دانش ، عوامل فردی ، انتقال دانش