جهانی سازی اقتصادی و کیفیت زیست محیطی با تاکید بر اثرات آستانه ای حاکمیت دولتی

زمینه و هدف: جهانی شدن روندی رو به رشد و غیر قابل توقف است که با رویکرد یکپارچه سازی اقتصاد جهانی و تجارت آزاد آغاز شد؛ اما حوزه های مختلف به جز اقتصاد را نیز تحت تاثیر قرار داده و یکی از مهم ترین بخش های متاثر از آن محیط زیست است. برخی بر این باورند که فعالیت های اقتصادی ممکن است محیط زیست را با خطر جدی مواجه کند. در مقابل گروهی عقیده دارند رشد اقتصادی برای رسیدن به محیط زیست سالم تر با آلودگی کم تر لازم است. هدف از این مقاله بررسی رابطه جهانی سازی اقتصادی و کیفیت زیست محیطی با تاکید بر اثرات آستانه ای حاکمیت دولتی می باشد.

روش بررسی: برای این منظور از مدل با رویکرد آستانه ای پانل (PSTR) بر اساس داده های سالانه کشورهای منتخب منا و شمال خاورمیانه طی دوره ۲۰۲۱-۲۰۰۵ استفاده شد.

یافته ها: با استفاده از یک مدل PSTR که در آن متغیر انتقال در مدل اول کیفیت مقررات (RQ) و در مدل دوم حاکمیت دولتی (INST) است، تابع تحلیل جهانی سازی اقتصادی و کیفیت زیست محیطی مدل سازی می شود. نتایج برآورد قسمت خطی مدل اول و دوم (رژیم اول) نشان می دهد که متغیرهای حجم تجارت (EG) و تولید ناخالص داخلی (GDP) رابطه مثبت با انتشار دی اکسید کربن (CO_۲) دارند. بطوریکه به ازای یک واحد افزایش در حجم تجارت و تولید ناخالص داخلی به ترتیب؛ ۰۷/۰ و ۱۲/۰ واحد انتشار گاز گلخانه ای در مدل دوم افزایش می یابد. همچنین نتایج برآورد قسمت غیرخطی مدل اول و دوم (رژیم دوم) نشان از وجود رابطه مثبت متغیرهای حجم تجارت (EG) و تولید ناخالص داخلی (GDP) با شاخص انتشار دی اکسید کربن (CO_۲) را نشان می دهد. متغیرهای حاکمیت دولتی (RQ)، اثربخشی دولت (GE) و کنترل فساد (CC) در مدل اول منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن (CO_۲) منجر می شوند.

بحث و نتیجه گیری: کیفیت محیطی در پرتو اهداف توسعه پایدار به عنوان یک چالش مطرح است. رشد توسعه پایدار مستلزم آلودگی کم یا بدون آلودگی زیست محیطی است و به نهادها و فعالیت های اقتصادی موجود در منطقه بستگی دارد. در نتیجه، عواملی مانند کنترل فساد، کیفیت نظارتی و فعالیت های اقتصادی (به عنوان مثال، فعالیت های کشاورزی، باز بودن تجارت و کمک های خارجی) باید نقش عمده و مهمی در فرآیند پایداری داشته باشند. جهانی شدن اقتصادی و نهادها اثرات منفی و مثبتی بر محیط زیست دارند. مطالعات گذشته برای گرم کردن بحث های انتقادی در مورد بهبود سیاست های موجود برای توانمند ساختن دولت ها برای حفظ کیفیت محیطی با توجه به عوامل درون زا محور بوده است. با این حال، مهم است که بحث های سیاست گذاری معاصر را به این مفهوم تغییر دهیم که تغییر روابط بین تخریب محیط زیست و عوامل برون زا حاکمیت دولتی می تواند یک گزینه مناسب باشد.

کلیدواژه ها:

جهانی سازی ، کیفیت زیست محیطی ، حاکمیت دولتی ، مدل رویکرد آستانه ای پانل.