مبانی هستی شناختی درمان شناختی – رفتاری و نقد آن بر اساس اندیشه اسلامی

پژوهش حاضر با هدف واکاوی مبانی هستی شناختی نظریه درمان شناختی–رفتاری(CBT) ، به تحلیل پیش فرض های فلسفی نهفته در این رویکرد روان درمانی می پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش اسنادی–تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل مفهومی و تفسیر تطبیقی متون روان شناختی و فلسفی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که فلسفه ی رواقی، اگزیستانسیالیسم و ذن بودیسم بیشترین تاثیر را در شکل گیری بنیان های هستی شناختی پیشگامان شناخت درمانی داشته اند. مولفه های کلیدی این مبانی شامل نفی مبدا هستی، انکار موجودات مجرد و غیرمادی، و تصور جهان و آفرینش به عنوان پدیده ای بی هدف است. چنین پیش فرض هایی، به ویژه در پیوند با نگرش اگزیستانسیالیستی، فاصله ی قابل توجهی میان شناخت درمانی و نگاه الهی در اندیشه اسلامی ایجاد می کند و محدودیت هایی در درک جامع از معنای زندگی و هستی انسان به وجود می آورد. این پژوهش بر ضرورت بازخوانی انتقادی نظریه های روان درمانی از منظر هستی شناسی تاکید دارد و اهمیت تحلیل فلسفی مبانی را برای فهم عمیق تر تجربه انسانی برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی–رفتاری ، هستی شناسی ، اگزیستانسیالیسم ، معنای زندگی ، الیس و بک