الگوهای ارزیابی ظرفیت برد گردشگری سایت تاریخی ربع رشیدی از منظر بیش گردشگری (Overtourism) و کم گردشگری (Undertourism)

بیان مسئله: رشد گردشگری در سال های اخیر، در بسیاری از سایت ها و بناهای تاریخی با عواملی چون بیش گردشگری و کم گردشگری همراه بوده است؛ پدیده هایی که می توانند پایداری کالبدی، مدیریتی و ادراکی میراث تاریخی را تهدید کنند. در این میان، سایت تاریخی ربع رشیدی تبریز به عنوان یکی از برجسته ترین مجموعه های دوره ایلخانی، با وجود ارزش های ممتاز تاریخی، در نظام گردشگری شهری تبریز اغلب مورد کم توجهی قرار گرفته است. به دلیل نبود تحلیل کمی و فضایی از الگوی توزیع بازدیدکنندگان، شدت استفاده از فضاها و ظرفیت تحمل گردشگری در ربع رشیدی مغفول مانده است. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف اصلاح وضعیت نامتوازن گردشگری و برنامه ریزی برای کاهش فرسایش کالبدی محوطه تاریخی ربع رشیدی به بررسی ظرفیت برد گردشگری سایت تاریخی ربع رشیدی تبریز می پردازد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که محوطه تاریخی ربع رشیدی تبریز با توجه به رویکردهای نوین گردشگری در سایت های تاریخی چه ظرفیتی در حوزه گردشگری دارد؟ روش پژوهش: راهبرد این مقاله به روش ترکیبی کمی و کیفی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، میدانی بوده است. این پژوهش حدود قابل قبول تغییرات (LAC) را برآورد و نتایج را ازطریق محاسبات در سه سطح اصلی: ظرفیت برد فیزیکی (PCC)، ظرفیت برد واقعی (RCC) و ظرفیت برد موثر (ECC) ارائه می دهد.نتیجه گیری: داده ها حاکی از این است که این سایت تاریخی ارزشمند، با درنظرگرفتن عوامل مختلف فیزیکی، محیطی و مدیریتی، تا سال ۲۰۲۵ در بازه توریسم حداقلی قرار می گیرد. طبق داده های محاسباتی از ۹۰ هکتار مساحت اولیه ربع رشیدی، درحال حاضر کمتر از ۱۳ هکتار آن قابل احیا و ربع رشیدی گنجایش میزبانی بیش از ۵۰۰۰ نفر در روز را دارا است که از این میزان به طور میانگین هفت نفر بازدید کننده در طی روزهای یک سال از آن بازدید کرده اند.

کلیدواژه ها:

گردشگری میراث فرهنگی ، ظرفیت برد گردشگری ، بیش گردشگری ، کم گردشگری ، سایت تاریخی ربع رشیدی.